Main content

An Litir Bheag 1102

Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 1102. This week's short letter for G脿idhlig learners.

Available now

4 minutes

Last on

Sun 28 Jun 2026 13:30

Clip

An Litir Bheag 1102

Nuair a bha Geamannan Oilimpigeach a鈥� Gheamhraidh a鈥� dol, bha mi air mo bhe貌-ghlacadh leis a鈥� chr貌ladh. Bhuannaich an ceathrar fhear Albannach a bha a鈥� riochdachadh Bhreatainn bonn airgid.

Ann an Litrichean Beaga ceud, ceathrad 鈥檚 a c貌ig (145) agus ceud, ceathrad 鈥檚 a sia (146), dh鈥檌nns mi dhuibh mu 貌ran G脿idhlig on naoidheamh linn deug a bha mu chr貌ladh. Bha e air a sgr矛obhadh le P貌l Camshron 脿 Bl脿r Athall. Bha 肠谤貌ladh l脿idir anns na coimhearsnachdan G脿idhealach ann am meadhan na G脿idhealtachd.

鈥橲 e tiotal an 貌rain An Sguabag Bhealaidh 鈥榯he broom brush鈥�. Bha na G脿idheil a鈥� d猫anamh an sguabagan 肠谤貌laidh de bhealaidh. Anns na Litrichean eile, dh鈥檌nns mi dhuibh mun bhriathrachas Gh脿idhlig co-cheangailte ris an sp貌rs. Bu mhath leam, anns an Litir seo, sin a leudachadh beagan.

Tha 蝉辫猫颈濒 a鈥� ciallachadh 鈥榮lip, slide, skate鈥�. Bha mi a鈥� 蝉辫猫颈濒eadh air an lochan re貌ite 鈥業 was skating on the frozen lochan鈥�. Thathar a鈥� smaoineachadh gun t脿inig 蝉辫猫颈濒 bho Albais. Ann an Albais, tha spiel a鈥� ciallachadh 鈥榓 game or play鈥�. Tha e air a chleachdadh gu tric ann an co-cheangal ri 肠谤貌ladh. Spiel 鈥� a local curling game; bonspiel 鈥� a match between parishes or districts.

Bha na G脿idheil a鈥� cluinntinn 鈥�spiel鈥� gu tric ann an co-cheangal ri 肠谤貌ladh agus sp貌rs-deighe. Th脿inig e a-steach don Gh脿idhlig mar 蝉辫猫颈濒, ach le ciall sh貌nraichte co-cheangailte ri deigh.

Tha 肠谤貌 a鈥� ciallachadh 鈥榗earcall鈥� 鈥� agus 脿ite far am bi crodh no caoraich air an cumail c貌mhla. Anns an t-seann aimsir, bha 肠谤貌than mar bu trice cruinn. Agus, ann an 肠谤貌ladh, bidh na clachan air an 肠谤貌thadh c貌mhla anns an 鈥榯aigh鈥� no anns a鈥� 鈥榗huairteig鈥�, a tha cruinn.聽

鈥橲 e a鈥� chlach as fhaisge air meadhan na cuairteig a bhuannaicheas geama. Ann am Beurla, 鈥檚 e meadhan na cuairteig 鈥�the tee鈥� no 鈥�pin鈥�. Ann an G脿idhlig, a鈥� bhioraid. Nuair a bha daoine a鈥� cluich air loch re貌ite bhiodh botal no bioraid an sin. Chitheadh na 肠谤貌laichean, mar sin, far an robh iad ag amas.

Timcheall na bioraid, tha 鈥�The Button鈥�, cearcall le leud de throigh. Ann an G脿idhlig, 鈥檚 e sin S霉il na Cuairteig 鈥榯he eye of the house鈥�. S霉il na Cuairteig.

The Little Letter 1102

When the Winter Olympic Games were happening, I was captivated by the curling. The four Scottish men who were representing [Great] Britain won a silver medal.

In Litrichean Beaga 145 and 146, I told you about a Gaelic song from the nineteenth century that was about curling. It was written by Paul Cameron from Blair Atholl. Curling was strong in the Gaelic-speaking communities in the Central Highlands.

The song鈥檚 title is An Sguabag Bhealaidh 鈥榯he broom brush鈥�. The Gaels were making their curling brushes with broom [the plant]. In the other Litrichean, I told you about the Gaelic vocabulary connected with the sport. I would like, in this Litir, to expand that a little.

厂辫猫颈濒 means 鈥榮lip, slide, skate鈥�. Bha mi a鈥� 蝉辫猫颈濒eadh air an lochan re貌ite 鈥業 was skating on the frozen lochan鈥�. It鈥檚 thought that 蝉辫猫颈濒 came from the Scots language. In Scots, spiel means 鈥榓 game or play鈥�. It is often used in connection with curling.聽Spiel 鈥� a local curling game; bonspiel 鈥� a match between parishes or districts.

The Gaels were often hearing 鈥榮piel鈥� in connection with curling and ice-sports. It came into Gaelic as 蝉辫猫颈濒, but with a special meaning connected to ice.

颁谤貌 means 鈥榓 circle鈥� 鈥� and a place where cattle or sheep would be kept together. In past times, 肠谤貌than were usually round. And, in curling, the stones are gathered together in the 鈥榟ouse鈥� or in the 鈥榬ings鈥� which are round.

It鈥檚 the stone closest to the middle of the house that wins a game. In English the middle of the house is the 鈥榯ee鈥� or 鈥榩in鈥�. In Gaelic, the bioraid. When people were playing on a frozen loch, a bottle or bioraid would be there. The curlers would thus see where they were aiming.

Around the tee is the Button, a circle which is a foot in extent. In Gaelic, this is S霉il na Cuairteig 鈥榯he eye of the house鈥�. S霉il na Cuairteig.

Broadcast

  • Sun 28 Jun 2026 13:30

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast