Main content
An Litir Bheag 1101
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 1101. This week's short letter for G脿idhlig learners.
Last on
Sun 21 Jun 2026
13:30
麻豆社 Radio nan G脿idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1405
Clip
-
An Litir Bheag 1101
Duration: 03:38
An Litir Bheag 1101
A bheil facal G脿idhlig agaibh airson 鈥�pine cone鈥�? 鈥橲 e am fear as cumanta 鈥� durcan. Ach tha facal a bharrachd ann. 鈥橲 e sin cneatag. Tha e air a litreachadh ann an diofar dh貌ighean 鈥� mar cneutag, 肠苍猫补迟补驳 (le cn aig an toiseach) agus cuideachd creutag le cr aig an toiseach.
Tha cneatag cuideachd a鈥� ciallachadh 鈥�a wooden football, a cricket ball or a shinty ball鈥�. C貌 脿s a th脿inig am facal cneat? Chan eil mi cinnteach. Cha do lorg mi e anns na faclairean 脠ireannach no Manainneach. Saoil an t脿inig e bhon Bheurla? Bha sp貌rs ann an Sasainn air an robh creag mar ainm anns a鈥� cheathramh linn deug. Tha d霉il aig cuid gun t脿inig 鈥�cricket鈥� on fhacal sin. Bha durcain, no cneatagan, feumail mar 鈥榖huill鈥� airson gheamannan mar chriogaid.
Bha mi a鈥� beachdachadh air faclan G脿idhlig eile co-cheangailte ri criogaid. D猫 chanas sinn ris a鈥� bhata leis am bithear a鈥� bualadh a鈥� bhuill? Ann an iomain, bidh sinn a鈥� bualadh a鈥� bhuill le caman. Ach feumaidh 鈥榗aman鈥� a bhith cam.
Ann an criogaid, tha am bata d矛reach, seach cam. Canaidh sinn slacan ris. Slacan. He is batting 鈥� tha e a鈥� slacadh no tha e a鈥� batadh.
Ann am Beurla, tha facal car annasach co-cheangailte ri criogaid. 鈥橲 e sin wicket. Bho th霉s bha e a鈥� ciallachadh 鈥榞eata beag鈥�. Bhiodh wicket ri taobh, no mar ph脿irt de, gheata m貌r. Bha am wicket m貌r gu le貌r airson d矛reach aon duine.
Ann an criogaid, tha wicket a鈥� ciallachadh nan tr矛 stoban a tha slacair a鈥� d矛on. Agus d猫 a鈥� Gh脿idhlig a tha air wicket ann an criogaid? An-diugh, bidh sinn a鈥� cleachdadh an fhacail Bheurla gu tric. Chaill Sasainn tr矛 wickets ro 脿m l貌in 鈥�England lost three wickets before lunch鈥�.
Ach tha na faclairean a鈥� toirt seo dhuinn airson wicket ann an criogaid: geata. Tha sin ciallach gu le貌r. Leagail geata 鈥�the fall of a wicket鈥�. 骋濒猫颈诲丑别补诲补颈谤-驳别补迟补 鈥�wicket keeper鈥�. Nise, tha ciall a bharrachd air wicket ann an criogaid 鈥� an raon caol eadar an d脿 gheata. Canaidh mise 鈥榓n 谤猫颈诲丑濒别补苍鈥� ris 鈥� ach math dh鈥檉haodte gu bheil facal nas fhe脿rr agaibh fh猫in ...
Tha cneatag cuideachd a鈥� ciallachadh 鈥�a wooden football, a cricket ball or a shinty ball鈥�. C貌 脿s a th脿inig am facal cneat? Chan eil mi cinnteach. Cha do lorg mi e anns na faclairean 脠ireannach no Manainneach. Saoil an t脿inig e bhon Bheurla? Bha sp貌rs ann an Sasainn air an robh creag mar ainm anns a鈥� cheathramh linn deug. Tha d霉il aig cuid gun t脿inig 鈥�cricket鈥� on fhacal sin. Bha durcain, no cneatagan, feumail mar 鈥榖huill鈥� airson gheamannan mar chriogaid.
Bha mi a鈥� beachdachadh air faclan G脿idhlig eile co-cheangailte ri criogaid. D猫 chanas sinn ris a鈥� bhata leis am bithear a鈥� bualadh a鈥� bhuill? Ann an iomain, bidh sinn a鈥� bualadh a鈥� bhuill le caman. Ach feumaidh 鈥榗aman鈥� a bhith cam.
Ann an criogaid, tha am bata d矛reach, seach cam. Canaidh sinn slacan ris. Slacan. He is batting 鈥� tha e a鈥� slacadh no tha e a鈥� batadh.
Ann am Beurla, tha facal car annasach co-cheangailte ri criogaid. 鈥橲 e sin wicket. Bho th霉s bha e a鈥� ciallachadh 鈥榞eata beag鈥�. Bhiodh wicket ri taobh, no mar ph脿irt de, gheata m貌r. Bha am wicket m貌r gu le貌r airson d矛reach aon duine.
Ann an criogaid, tha wicket a鈥� ciallachadh nan tr矛 stoban a tha slacair a鈥� d矛on. Agus d猫 a鈥� Gh脿idhlig a tha air wicket ann an criogaid? An-diugh, bidh sinn a鈥� cleachdadh an fhacail Bheurla gu tric. Chaill Sasainn tr矛 wickets ro 脿m l貌in 鈥�England lost three wickets before lunch鈥�.
Ach tha na faclairean a鈥� toirt seo dhuinn airson wicket ann an criogaid: geata. Tha sin ciallach gu le貌r. Leagail geata 鈥�the fall of a wicket鈥�. 骋濒猫颈诲丑别补诲补颈谤-驳别补迟补 鈥�wicket keeper鈥�. Nise, tha ciall a bharrachd air wicket ann an criogaid 鈥� an raon caol eadar an d脿 gheata. Canaidh mise 鈥榓n 谤猫颈诲丑濒别补苍鈥� ris 鈥� ach math dh鈥檉haodte gu bheil facal nas fhe脿rr agaibh fh猫in ...
The Little Letter 1101
Do you have a Gaelic word for 鈥榩ine cone鈥�? The most common is durcan. But there is another word. That is cneatag. It is spelt in other ways 鈥� as cneutag, 肠苍猫补迟补驳 (with cn at the beginning) and also creutag with cr at the beginning.
Cneatag also means 鈥榓 wooden football, a cricket ball or a shinty ball鈥�. Where did the word cneat come from? I鈥檓 not sure. I didn鈥檛 find it in the Irish or Manx dictionaries. I wonder if it came from English. There was a sport in England called creag in the fourteenth century. Some people think that 鈥榗ricket鈥� came from that word. Pine cones were useful as balls in games like cricket.
I was considering other Gaelic words connected to cricket. What do we call a stick with which a ball is struck? In shinty, we strike a ball with a caman. But a 鈥榗aman鈥� has to be bent.
In cricket, the bat is straight rather than bent. We call it a slacan. Slacan. He is batting 鈥� tha e a鈥� slacadh no tha e a鈥� batadh.
In English, there is a rather strange word connected to cricket. That is 鈥榳icket鈥�. Originally it meant 鈥榮mall gate鈥�. A wicket would be next to, or part of, a large gate. The wicket was large enough for only one person.聽
In cricket, 鈥榳icket鈥� means the three stumps that a batter protects. And what is the Gaelic for 鈥榳icket鈥� in cricket? Today, we often use the English word. Chaill Sasainn tr矛 wickets ro 脿m l貌in 鈥楨ngland lost three wickets before lunch鈥�.
But the dictionaries give us this for 鈥榳icket鈥� in cricket: geata (a gate). That is meaningful enough. Leagail geata 鈥榯he fall of a wicket鈥�. 骋濒猫颈诲丑别补诲补颈谤-驳别补迟补 鈥榳icket keeper鈥�. Now, 鈥榳icket鈥� has an additional meaning in cricket 鈥� the narrow strip between the two wickets (stumps). I鈥檒l call it a 谤猫颈诲丑濒别补苍 鈥� but perhaps you have a better word ...
Cneatag also means 鈥榓 wooden football, a cricket ball or a shinty ball鈥�. Where did the word cneat come from? I鈥檓 not sure. I didn鈥檛 find it in the Irish or Manx dictionaries. I wonder if it came from English. There was a sport in England called creag in the fourteenth century. Some people think that 鈥榗ricket鈥� came from that word. Pine cones were useful as balls in games like cricket.
I was considering other Gaelic words connected to cricket. What do we call a stick with which a ball is struck? In shinty, we strike a ball with a caman. But a 鈥榗aman鈥� has to be bent.
In cricket, the bat is straight rather than bent. We call it a slacan. Slacan. He is batting 鈥� tha e a鈥� slacadh no tha e a鈥� batadh.
In English, there is a rather strange word connected to cricket. That is 鈥榳icket鈥�. Originally it meant 鈥榮mall gate鈥�. A wicket would be next to, or part of, a large gate. The wicket was large enough for only one person.聽
In cricket, 鈥榳icket鈥� means the three stumps that a batter protects. And what is the Gaelic for 鈥榳icket鈥� in cricket? Today, we often use the English word. Chaill Sasainn tr矛 wickets ro 脿m l貌in 鈥楨ngland lost three wickets before lunch鈥�.
But the dictionaries give us this for 鈥榳icket鈥� in cricket: geata (a gate). That is meaningful enough. Leagail geata 鈥榯he fall of a wicket鈥�. 骋濒猫颈诲丑别补诲补颈谤-驳别补迟补 鈥榳icket keeper鈥�. Now, 鈥榳icket鈥� has an additional meaning in cricket 鈥� the narrow strip between the two wickets (stumps). I鈥檒l call it a 谤猫颈诲丑濒别补苍 鈥� but perhaps you have a better word ...
Broadcast
- Sun 21 Jun 2026 13:30麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
