Main content

An Litir Bheag 1110

Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir 脿ireamh 1110. This week's short letter for G脿idhlig learners.

Available now

4 minutes

Last on

Sun 23 Aug 2026 13:30

Clip

An Litir Bheag 1110

O chionn naochad bliadhna bha stailc ann. Tha mi a鈥� ciallachadh le 鈥榮tailc鈥� gun robh luchd-obrach a鈥� di霉ltadh a bhith ag obair. 始S e boireannaich a bha annta agus bha an t-uabhas de luchd na G脿idhlig nam measg. B鈥� iad sin clann-nighean an sgadain.

Bha na boireannaich sin a鈥� siubhal timcheall costa Bhreatainn. Bha iad a鈥� leantainn iasgairean an sgadain. Agus bha na h-iasgairean a鈥� leantainn nan sgaothan sgadain. 始S ann ri cutadh a bha na boireannaich. 始S e obair chruaidh, neo-thlachdmhor a bha ann.

Bha na sgadain pailt aig deireadh an earraich agus toiseach an t-samhraidh anns a鈥� Chuan Sg矛th. Tron t-samhradh, bhiodh iad a鈥� falbh gu deas, gu 脿iteachan mar Mhalaig, Eilean Mhanainn agus ceann a tuath na h-脠ireann. As t-fhoghar, bhiodh na sgaothan sgadain pailt anns a鈥� Chuan a Tuath, far chosta sear Shasainn. Bhiodh a鈥� chlann-nighean an uair sin a鈥� dol gu puirt-mhara mar Great Yarmouth agus Lowestoft.

Bha am beatha doirbh. Bha l脿ithean fada aca. Bha 脿iteachan fuirich aca a bha grot. Bha an tuarastal gu math truagh. Bha gu le貌r dhen bheachd nach robh ann ach aon d貌igh airson gnothaichean a thoirt am feabhas. B鈥� e sin le bhith a鈥� dol air stailc.听

Ann an naoi ceud deug, trithead 始s a sia (1936) bha stailc mh貌r ann an Great Yarmouth, agus bailtean eile ann an East Anglia. Th脿inig suidheachadh chlann-nighean an sgadain gu aire m貌r-shluagh Bhreatainn. Air a鈥� ch貌igeamh latha air fhichead dhen D脿mhair, bha ceann-naidheachd aig an Daily Express 鈥� 鈥�3000 Scots Fisher-girls on Strike鈥�.听

Bha a鈥� chlann-nighean a鈥� di霉ltadh obair sam bith a dh猫anamh gus am biodh 脿rdachadh anns an tuarastal aca bho dheich sgillinn gach baraille gu tastan (sin dusan sgillinn) gach baraille. C貌ig bliadhna roimhe bha iad a鈥� faighinn tastan, ach bha an tuarastal air a dhol s矛os le cr矛onadh na h-eaconomaidh.

Ann an Yarmouth, chuir a鈥� chlann-nighean stad air sianar a bha a鈥� briseadh na stailce. Th脿inig na poilis air muin-eich agus sgaoil iad na boireannaich. Ach gh猫ill an riaghaltas agus na companaidhean. Fhuair cuid dhen chloinn-nighean Gh脿idhealach an deagh naidheachd mun 脿rdachadh tuarastail bho mhinistear anns a鈥� ch霉baid 鈥� ann an G脿idhlig.

The Little Letter 1110

Ninety years ago, there was a strike. I mean by 鈥榮trike鈥� that workers were refusing to work. They were women and there were many Gaelic-speakers among them. They were the herring girls.

Those women were travelling around the coast of Britain. They were following the herring fishers. And the fishers were following the herring shoals. The women were involved in gutting. It was hard, disagreeable work.

The herring were plentiful at the end of spring and the beginning of summer in the Minch. Through the summer they would move south, to places like Mallaig, the Isle of Man and the north of Ireland. In the autumn, the shoals would be plentiful in the North Sea, off the east coast of England. The girls would then go to maritime ports like Great Yarmouth and Lowestoft.

Their life was hard. They worked long days. They had accommodation that was pitiful. Their wages were very poor. Many people reckoned that there was only one way to improve matters. That was by going on strike.

In 1936 there was a big strike in Great Yarmouth and other towns in East Anglia. The situation of the herring girls came to the attention of the people of Britain. On the 25th of October, the Daily Express carried a headline 鈥� 鈥�3000 Scots Fisher-girls on Strike鈥�.听

The herring girls were refusing to do any work until they had a rise in their income from ten pence a barrel to a shilling (that鈥檚 twelve pence) a barrel. Five years previously they were receving a shilling, but their wages had decreased with the retraction of the economy.

In Yarmouth, the herring girls stopped six people who were breaking the strike. The police came on horseback and scattered the women. But the government and companies relented. Some of the Gaelic-speaking herring girls got the good news of a wage rise from a minister in the pulpit 鈥� in Gaelic.

Broadcast

  • Sun 23 Aug 2026 13:30

All the letters

Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.

Podcast: An Litir Bheag

The Little Letter for Gaelic Learners

An Litir Bheag air LearnGaelic

An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)

Podcast