Main content
Sorry, this episode is not currently available

A review of the week's news in Cornish.

5 minutes

Last on

Sun 8 Jan 2023 13:55

An Nowodhow - read along with the news in Kernewek

An Nowodhow - read along with the news in Kernewek

Dohajydh da, ha Bledhen Nowydh da. Dynnargh dhe dhyllans a鈥檔 seythen ma 鈥楢n Nowodhow鈥� war 麻豆社 Radyo Kernow.

*

Ni a dhalleth an seythen ma gans posow owth enebi gonisyow Gwaluster ha Goredhom yn Kernow.

Asrannow Gwaluster ha Goredhom y鈥檔 Soth West re beu yn-dann 鈥渂osow digrysadow鈥�, herwydh chifys yeghes.

Klavji Kernow Riel yn Truru re beu owth oberi orth nivel hwarvedhyans troboyntel a-dhia an ugensves a vis Kevardhu.

Konygyon vedhegel re warnyas posow war wonisyow yeghes dhe vos gwaytys dhe wethhe yn mis Genver, dres 鈥渁n kalessa gwav bythkweth鈥�.

Doktour James Gagg, kaderyer soth west a鈥檔 Kollji Riel a Vedhegieth Goredhom, a leveris bos shyndys yeghes a鈥檔 dus neb usi ow kwaytya klavkerri hag a鈥檔 re na gans edhom bos amyttys dhe glavji.

Doktour Gagg a leveris y kewsis ev dhe baravedhegyon neb re dhrehedhsa gwelyow ha kavos godhevysi neb re 鈥渧arwsa seulabrys鈥�.

Ev a leveris bos gwaytys y hwra an studh gwethhe y鈥檔 seythennyow ha misyow a dheu.鈥�

Doktour Toby Slade, kussulyer asran goredhom ha kes-kevarwodher medhegel rag gwith yniadow yn Klavji Kernow Riel, a leveris: 鈥渁n gwav ma re beu an kalessa bythkweth, ha henn yw savon pur ughel.鈥�

Ev a leveris bos peryl kressys a dhregyn dhe wodhevysi neb yw dyghtys yn asrannow hag yw leun a dus.

Ev a geworras, 鈥渘i a assay gul puptra a yllyn yn asrann rag may fo henna lehes, mes ni a wor an posow ma dhe nasya gwith godhevysi.鈥�

Marie Grubb, dhyworth Ponswad, ha dew vloodh ha peswar ugens hy oos, a waytyas unnek our warn ugens rag klavkarr wosa hi dhe godha war leur hy hegin ha terri hy felvys.

Hi a leveris 鈥渘erth bodh鈥� dh鈥檡 gweres hi der an termyn mayth esa res dhedhi gortos.

Nigel Acheson, sodhek chif NHS Dewnans a leveris bos 鈥渒esunyans a 鈥渇lou, Kovid, norovirus, Strep A hag ynklevyans anella erel re gawysyas 鈥減oos鈥�, gwethhes gans kleves mayni.

Ev a geworras bos an dra gomplethhes yn pella awos edhom dhe dhiberthi godhevysi Kovid ha flou.

Mester Acheson, ha Professor Mark Hamilton, kevarwodher medhegel dhe Drest Glavjiow Pennskol NHS Aberplymm, a bysis an bobel a brederi gans rach kyns attendya asrannow goredhom.

An governans a leveris y vos ow moghhe dalghuster NHS a鈥檔 kemmys ha seyth mil gweli, gans arghas pymp kans milyon rag gwellhe termynow diskargans klavji, ha kans ha hanterkans milyon rag gonis klavkarr.

*

Yma kapten skath dhyworth Sweden, Fredrik Lunde y hanow, ow tevisya kavos gwreck gorhel karg, hag a sedhis y鈥檔 keth nos avel an terosa Skath Sawya Pennlegh.

Yth eth MV Mark yn kaletter mes a Bennsans, nownsegves a vis Kevardhu, mil naw kans onan ha peswar ugens [1981], hag a sewyas dhe vernans hwegh a鈥檔 para.

Ny veu an gorhel kevys hag aswonnys, kyn feu kevys remenantys.

Lunde a leveris, y fynn ev kavos an gorhel ha kavos moy kedhlow rag an teyluyow a鈥檡 vayni.

An gorhel karg, kergys gans pri China, a borthas fyllans jynn, ha kelli kestav gans gwithysi an alsyow.

Taklow, grugys-sawya y鈥檊a mysk a neuvellas war dreth. An grugys lemmyn yw kregys orth an fos yn diwotti leel, The Dock yn Pennsans.

An sedhes a hwarva yn keth nos may feu danvenys an skath sawya Pennlegh 鈥� Solomon Browne hy hanow - dhe weres Union Star.

Derivasow paper nowodhow y鈥檔 eur na a dherivas bos kellys dew vewnans warn ugens an nos na 鈥� eth dhyworth Union Star, eth dhyworth Solomon Browne, ha hwegh dhyworth MV Mark.

Mester Lunde, neb re beu yn Kernow a-dhia vis Ebrel, a leveris bos MV Mark didheurek dhodho wosa tus leel dh鈥檡 gedhla yn y gever.

Ev a leveris y tewlis golya mes yn y worhel sawyans treylys Norghaghek, Jorgen Amundsen y hanow, ha re beu treylys ganso dhe worhel hwithrans 鈥� dhe eksamnya tyller gwreck possybyl, hanterkans meter y dhownder, a-dro dhe seyth mildir morek (hag yw a-dro dhe dredhek kilometer) mes a Bennsans.

Mester Lunde a leveris derivasow a-dro dhe鈥檔 sedhes, kedhlow kewar, ha skan an tyller yn dew vil ha hwetek 鈥渄he akordya gans possybylita bos MV Mark ena.鈥�

Ev a geworras ev dhe gestava teyluyow a鈥檔 para MV Mark, ha gwaytya kavos moy kedhlow a-dro dhe鈥檔 gwreck ragdha.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth 鈥楢n Nowodhow鈥� war 麻豆社 Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys genev vy Duncan McIntosh, an pennskrifer o Steve Harris. Bys dy鈥橲ul nessa, dohajydh da dhywgh hwi oll.

Broadcast

  • Sun 8 Jan 2023 13:55