'S e cur-seachad math a th' ann a bhith a' gleac ri facail le mìneachadh caran coltach ri chèile, mar a tha "a' dùileachadh" agus "a' sùileachadh", "buailteach" agus "dualtach", agus "coilionta" agus "coileanta".
Fionnlagh: Tha cuimhne 'am aon uair, tha, Derick Thomson mo stad ann an Obar Dheathain, aig a' University, 's cantainn an dèanainn diofar eadar coileanta agus coilionta. Seadh, Iain?
Iain: Bha mi 'n dòchas nach fhaighnicheadh tu dhòmhsa!
Fionnlagh: Ah, cha robh fios agam fhìn, ma tha sin gad chuideachadh!
Iain: Tha 'd air leth duilich. Tha 'd air leth duilich. Bha mise an aon rud le na dhà a bh' againn an t-seachdain a chaidh agus tha, tha mi a' smaoineachadh gun bhuail thu fhèin air aon rud, aon fhreumh beag a bha toirt dhomh faireachdainn gu robh mi faicinn eadar-dhealachadh a choireigin eadar buailteach agus dualtach. 'S e sin na duail a bh' as an dualchas agad, mar gum biodh, a' tighinn a-nuas, gur dòcha gu robh rudeigin ann a' shin.
Fionnlagh: Well, tha mar gum biodh facail a' seòladh. 'S urrainn dhut an tarraing an taobh ud, 's an taobh ud eile. 'S tha feadhainn ac' a tha ag atharrachadh am brìgh gu tur. Eil fhios agad, chleachd brosnachadh a bhith a' ciallachadh sà rachadh, ach an-diugh mar is trice 's e misneachadh, 's rudan dhen t-seòrsa sin.
Ach coileanta, bha coileanta a' toirt a-steach barrachd, man a robh uireasbhaidh ort gu robh thu coileanta. Ach coilionta, rud a dhèanadh tu le liut is snas.
Iain: Tha sin ceart. Bhiodh iad a' bruidhinn tric air leanabh a bhith coileanta.
Fionnlagh: 'S e, coileanta.
Iain: Eil fhios agad, leanabh a bhith ceart gu nà darrach, nach robh easbhaidh sam bith air, eil fhios agad, nuair a dheidheadh a bhreith. Ach nuair a tha rud coilionta cha mhòr dhòmhsa nach ann a tha e a' leantainn riaghailtean sònraichte. Agus mar sin dheth, cha mhòr nach canainn a' chiad fhear, gu bheil e air a bhonntachadh ann a' nà dar, nach eil grèim sam bith agad fhèin air. Ach ma tha thu a' dèanamh rud coilionta gu bheil e an urra riut fhèin a dhèanamh coilionta.
¹ó±ôò°ù²¹¾±»å³ó: A dhèanamh coilionta.
Fionnlagh: A dhèanamh le alt?
Iain: Well, no le liut.
Fionnlagh: Facal eile a bh' agaibh, alt, a' cur an altaibh a chèile.
Bha thu a-mach air ròmhanaich an fhoghair. 'S e ròmhanaich dhòmhsa fuaim na mara, nuair a chluinneas tu ròmhanaich pìos à s. Can, an cleachdadh tu sin?
Iain: 'S e, well, 's e, ach nach cluinneadh tu sin a-nise dìreach mar a bha mi-fhìn ag rà dh aig à m dhan a' bhliadhna far am biodh e rudeigin socair, a' seòrsa sìde a th' air a bhith againn as na là ithean fo dheireadh?
Fionnlagh: 'S an e fuaim na mara a tha e a' ciallachadh dhut? Ròmhanaich?
Iain: Well, »å³óò³¾³ó²õ²¹...
¹ó±ôò°ù²¹¾±»å³ó: Mar a chuala mise sin, fuaim na mara, 's cluinnidh tu e.
Iain: Well, chan eil fhios 'am an e buileach dhòmhsa. Tha mise faisg air a' dèanamh dealbh de dh'à m sònraichte dhen a' bhliadhna.
Fionnlagh: Tha.
¹ó±ôò°ù²¹¾±»å³ó: Ach a' faod mi tilleadh air ais gu sùileachadh is dùileachadh, dìreach aon turas eile. Cha chuimhnich mi fiù 's dè bha sinn ag rà dh an t-seachdain a chaidh mu dheidhinn, Iain, ach bha cuideigin eile ag rà dh...
Iain: 'S fheà rr dhut an aon rud a rà dh co-dhiù!
¹ó±ôò°ù²¹¾±»å³ó: Well, chan e. 'S ann a bha cuideigin eile a bha ag rà dh rinn fhìn gur e sùileachadh, tha, rud a bha fhios agad a bhiodh agad co-dhiù. Agus dùileachadh, tha, rud a bha thu an dòchas gu, rud a bha thu an dòchas a gheibheadh tu.
Seo a-nis, dèan cà l no brochan dhe siud!
B' e seo a chante ann am Barraigh ris an t-Iuthar.
Nuair a bha beathach a' bà sachadh chante, "Tha e a' tilgeil na ceothaidh".
Uaireannan, nam biodh bodach a' dol seachad le pìob aige is i thuige, chante "Tha e a' tilgeil na ceothaidh!"
Âé¶¹Éç © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air là raich-lìn eile.
Gheibhear sealladh nas fheà rr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na là raich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.