Episode details

Radio Cymru,6 mins
Menna Elfyn Bardd Mis Mawrth Radio Cymru - Cerdd ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Merched
Bore CothiAvailable for over a year
Mawl i Ti – Shani* ( cyfaill a bardd) Ni chawsom gwrdd yn y Gelli eleni ond ar draws sgrin rhannu sgwrs yn ddwys ac afieithus wnaethom, mynwesu ein hangerdd at y byd a rannwn--ar wahân --gyda’r hwyr. A ddoe ddiwetha’ o Abu Dhabi— tithau dros dro yn dysgu yno, daeth gair it droi yn gennad rad, gan estyn nwydd fesul nwydd, o law i law, yn rhoddion i’r merched alltud-- mewn lluestfa ymhell o’u mamwlad. Parseli o bethau pitw a geisiwyd: blwch trin ewinedd, brwsh gwallt, sgarff newydd, llyfr gan ffrind— ond beth am y cais am becyn o greision? A’r rhodd o anrheg anferthol— cês teithio? I un yn ei hunfan? Gwenais wrth feddwl amdanat fel asyn-cludo dynol er mai’r unig gyffuriau yn dy feddiant oedd dyheadau’r rhain wrth iddynt ddianc o dranc eu dyddiau dreng, yn gofyn am yr ambell foethyn-- ynghyd â’r ‘ cês’ i adael ar wib er efallai i gyrraedd tir diffaith? Gallaf weld tywyn dy wên wrth i’r postmon dy groesholi, ‘Pwy yw hon a hon’? Fy chwaer! Galwodd enw arall, a’r un ateb eto, ‘Hi hefyd yw fy chwaer’. A chyn hir yn dy ddull tirion mabwysiadu cenedl o chwiorydd wnest, y rheiny ar ffo, ti nawr eu chwaer fawr, yn un o’r llwyth, yn cario llwyth i’r sawl – un byd ddaeth i ben; ti’r bydysawd, gyda bys a bawd yn croesi ynysoedd cariad hyd at ymyl y lan. Tishani, chwa wyt a’m chwaer o bell. Fel dy fam o’th flaen yn achub babanod ollyngwyd mewn gwteri yn Madras, yr wyt tithau’n achub benywod, yn ddibendraw. ‘Dof i fyth i’w nabod’ meddit. Eto onid dyna ystâd bardd, astudio byd gyda rhywbeth mwy o lawer na geiriau. *Gofynnwyd i Tishani Doshi i gario nwyddau bychain o geisiadau rhai o’r merched o Affganistan a lwyddodd i ddianc , dros dro i lochesfa yn Abu Dhabi. Bu ei mam Eira, Cymraes o Glwyd yn wreiddiol hefyd yn gwneud gwaith gwirfoddol o gasglu babanod a adawyd ar y strydoedd yn India am eu bod yn fenywod gan weithio gydag elusennau i roi cartrefi iddynt.
Programme Website