Â鶹Éç

18mh linn / Dùghall Bochanan

µþà°ù»å²¹³¦³ó»å - An Claigeann

Dàn 2

Tha an dàn seo a' tòiseachadh leis a' bhàrd a' coimhead air claigeann ann an cladh agus a' beachdachadh air cò a bha ann: boireannach brèagha no britheamh, drungair no diadhair? Agus co ris a bha e no i coltach: mar eisimpleir, mas e uachdaran a bha ann, an robh e "iochdmhor ri bochd" no na fhear a bha "a' feannadh an tuath"? No an e Crìosdaidh dileas a bha ann? 'S e co-dhùnadh a' bhàird gun tig an aon chrìoch oirnn uile, ge be cò sinn, agus gum bu chòir dhuinn mar sin "aithreachas tràth" a dhèanamh.


Tha Bochanan a' cleachdadh diofar dhòighean air an teachdaireachd seo a thoirt beò dhuinn agus air ar n-aire a chumail. Dràma aig an toiseach, mar eisimpleir, nuair a tha e a' sgrùdadh a' chlaiginn na làimh agus, cleas Hamlet, a' faighneachd do "fhear-cladhach na h-uaigh" saoil cò a bha ann. Tha e dèanamh feum de ìomhaighean agus tha e math air dealbhan beòthail a chruthachadh ann am beagan fhaclan, leithid a' chunntas seo air dol-a-mach a' bhoireannaich bhrèagha: "le d' mhaise mar lìon a' ribeadh mu chrìdh' gach òganaich chì'dh thu fèin".


An Claigeann

  • 'S mi 'm shuidh' aig an uaigh,
  • Ag amharc mu bruaich,
  • Feuch claigeann gun snuadh air làr;
  • Do thog mi e suas,
  • A' tiomach' gu truagh,
  • Ga thionndadh mun cuairt am làimh.
  • Gun ruthadh na ghruaidh,
  • 'S e rùisgte gun ghruaig,
  • Gun èisteachd na chluais dom dhàn;
  • Gun anail na shròin
  • No àile den fhòid,
  • Ach lag far 'm bu chòir bhith àrd.
  • Gun deàlradh na shùil
  • No rosg uimpe 'dùn'
  • No fradharc ri h-iùil mar b' àbh'st,
  • Ach durragan crom
  • A chleachd bhith san tom
  • Air cladhach dà tholl nan àit'.
  • Tha nise gach ವ³ó
  • Bha cosnadh dhut gràidh
  • Air tionndadh gu gràin gach neach –
  • Marbhphaisg air an uaigh,
  • A chreach thu den bhuaidh
  • Bha ceangailt' ri snuadh do dhreach.
  • No 'n do reic thu a' chòir
  • Air ghlacaid den òr
  • On dream dan robh stòras pailt,
  • Is bochdainn an t-sluaigh,
  • Fo fhoirneart ro chruaidh,
  • A' fulang le cruas na h-airc?
  • No 'mmorair ro mhòr
  • A thachair am dhòrn,
  • Neach aig an robh còir air tìr,
  • Bha iochdmhor ri bochd,
  • A' cluthadh nan nochd
  • Rèir pailteas a thoic 's a ²Ôì?
  • Gun chridh' aig na daoin'
  • Bh' air lomadh le h-aois,
  • Len claigeannan maola truagh,
  • Bhith seasamh ad chòir
  • Gun bhonaid nan dòrn,
  • Ged tholladh gaoth reòtht' an cluas.
  • No 'n ceann thu 'n robh ciall
  • Is eòlas air Dia,
  • 'S gun d' rinn thu a riar sa chòir,
  • Ged tha thu 'n diugh ruisgt',
  • Gun aithne, gun ¾±Ã¹±ô,
  • Gun teanga, gun sùil, gun sròn?
  • Oir deasaichidh Dia
  • Do mhaise mar ghrian
  • Bhiodh ag èirigh o sgiath nam beann,
  • Cur fradharc ro gheur
  • Sna suilean seo fèin,
  • 'S iad a' deàlradh mar reul ad cheann.
  • Do theanga 's do chàil
  • Nì ghleusadh gun »åྱ±ô,
  • A chantainn na à°ù´Ç²õ ³¦±ô¾±Ã¹;
  • Is fosglaidh do chluas
  • A dh'èisteachd ri fuaim
  • A' mholàidh th' aig sluagh a chùirt.
  • Nuair dheàlraicheas Crìosd
  • Na thigheachd ²¹-°ùì²õ
  • A chruinneach' nam fìrean suas,
  • 'N sin bheir thu do leum
  • Thoirt coinneamh dha fèin
  • Mar iolair nan speur aig luaths.
  • Nuair dh'èireas tu 'n-àird,
  • Grad chuìridh ort fàilt'
  • A mhealtainn a chàirdeis fèin,
  • Gun dealach' gu bràth
  • Ra chomann no ghràdh
  • A steach ann am ±Êà°ù°ù²¹²õ ¶Ùè.
  • Fhir chluinneas mo dhàn,
  • Dèan aithreachas tràth
  • 'M feadh mhaireas do shlàint' 's do bheachd,
  • Mun tig ort am bàs,
  • Nach leig thu gu bràth
  • Air geata nan gràs a steach.

An Claigeann

Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to .

Teacsa

A' toirt dealbh dhuinn air cò mu dheidhinn a tha An Gaisgeach

Anns a' chiad sreath.. sreath, anns a' chiad rann as a' bhàrdachd seo, saoilidh mi gu bheil e a' toirt dealbh dhuinn air cò mu dheidhinn a tha An Gaisgeach, on tha e ag ràdh:

"Cha bu ghaisgeach Alasdair Mòr, No Cèasar thug an Ròimh gu gèill; Oir ged a thug iad buaidh air càch, Dh'fhan iad nan tràill' dam miannaibh fèin."

Agus tha e mar gum biodh a' cuir nan ceist "Cò am fìor gaisgeach?" An e an duine a tha a' cosnadh cliù ann an cath? Agus feumaidh sinn cuimhneachadh mun àm sin gun robh bliadhna Theàrlaich ann, 's gun deachaidh feadhainn dha na càirdean aige fhèin a mharbhadh 's a chuir dhan phrìosan, aig an àm sin. Agus daoine, na bàird eile 's docha, Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair, 's Donnchadh Bàn a' bruidhinn air gaisge, air na cinn-fheadhna a bha cho treun ann an cath.

Ach, Dùghall ag ràdh gur e am fìor ghaisgeach an duine a bheir buaidh air a nàdar fhèin, air na rudan dorcha a tha na nàdar, agus a bheir àite na bheatha do na rudan a tha, tha fìor-mhath agus fìor-bhrèagha.

Dàin Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Dùghall Bochanan

Air adhart gu

Beachdan

Â鶹Éç iD

Stiùireadh a’ BhBC

Copyright © 2015 Â鶹Éç. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.