18/09/2017
Tha Ruairaidh MacIlleathain air ais le Litir Bheag na seachdain 'sa.
Last on
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 949
Clip
-
An Litir Bheag 645
Duration: 03:27
An Litir Bheag 645
Bha mi a鈥� bruidhinn mu Iain Lom. Tha b脿rd ainmeil eile air a thiodhlacadh anns an dearbh chladh 鈥� Cille Choirill. B鈥� esan D貌mhnall mac Fhionnla鈥� nan D脿n. 始S e a sgr矛obh 鈥樏抮an na Comhachaig鈥� aig deireadh an t-siathamh linn deug.
Dh鈥檃inmich mi Iain Beag D貌mhnallach aig an robh beul-aithris mu Iain Lom. Bha beul-aithris aige mu Dh貌mhnall cuideachd. Seo dhuibh d脿 naidheachd aige mu Dh貌mhnall.
听听听听听听听听听听听 Bha D貌mhnall sgileil leis a鈥� bhogha is saighead. Ghabh e cuairt a dh鈥橢arra-Gh脿idheal. A bharrachd air a bhith na bh脿rd, bha e na shealgair. Chunnaic e damh-f猫idh br猫agha.
Mharbh e am beathach le saighead. Dh鈥檌nns muinntir an 脿ite don cheann-chinnidh aca gu d猫 bh鈥� air tachairt. Duine sam bith a mharbhadh fiadh an uair sin 鈥檚 e a鈥� chroich a bha a鈥� feitheamh ris. Ach chaidh innseadh don cheann-cinnidh gun do rinn D貌mhnall urchair iongantach leis an t-saighead.
鈥楿ill,鈥� thuirt an ceann-cinnidh, 鈥榖idh e math nam chuideachd.鈥�
Thugadh D貌mhnall air beulaibh a鈥� chinn-chinnidh. 鈥楥huala mi,鈥� thuirt am bodach, 鈥榞un do mharbh thu fiadh. Ach gheibh thu maitheanas ma dh鈥檉hanas tu air an talamh agam fh矛n.鈥�
鈥楩anaidh,鈥� dh鈥檃ontaich D貌mhnall.
Dh鈥檉huirich e ann dreis. Ach dh鈥檉h脿s e sg矛th dheth. Thuirt e ris a鈥� cheann-chinnidh gun robh e a鈥� falbh.鈥�
鈥楾ha mi gl猫 dhuilich,鈥� thuirt an ceann-cinnidh. 鈥楤heir mi dhut an c貌rr talamh.鈥�
鈥楤鈥� fhe脿rr aon sgr矛ob taobh Loch Tr猫ig na na bheil agad uile,鈥� arsa D貌mhnall. Chaidh D貌mhnall a dh鈥檉huireach taobh Loch Tr猫ig.
听听听听听听听听听听听 Latha a bha seo, bha e air a鈥� Bheinn Bhric anns a鈥� Choire Odhar. Bha a鈥� bhana-bhuidseach, Cailleach na Beinne Brice, a鈥� fuireach ann cuide ri a h-aighean. Bhiodh i a鈥� bleoghann nan aighean. Bha agh sh貌nraichte aice ris an abradh iad 鈥榓n agh bh脿n鈥�. Th脿inig D貌mhnall.
鈥楧猫 tha a dh矛th ort?鈥� dh鈥檉haighnich i.
鈥楢n t猫 bhan,鈥� thuirt D貌mhnall.
鈥楥han fhaigh thu i,鈥� ars ise.
鈥楪heibh,鈥� thuirt esan.
鈥楥han fhaigh,鈥� ars ise. 鈥楩脿g an t猫 bh脿n,鈥� thuirt i, 鈥榠s bheir mi dhut guidhe sam bith.鈥�
鈥楢n toir thu an t-sr貌n de na h-aighean?鈥� thuirt e.
鈥楤heir,鈥� thuirt a鈥� Chailleach.
Agus thathar ag r脿dh nach d鈥檉huair agh riamh on latha sin gaoth air D貌mhnall MacFhionnla鈥�, an sealgair.The Little Letter 645
I was speaking about Iain Lom. There is another famous poet buried in the same cemetery 鈥� Cille Choirill. He was D貌mhnall mac Fhionnla鈥� nan D脿n. It鈥檚 him that wrote 鈥榯he song of the owl鈥� at the end of the sixteenth century.
听听听听听听听 I named Iain Beag MacDonald who had oral tradition about Iain Lom. He also had oral tradition about Donald. Here are two of his anecdotes about Donald.
听听听听听听听 Donald was skilful with the bow and arrow. He took a trip to Argyll. In addition to being a poet, he was a hunter. He saw a beautiful stag.
听
听听听听听听听 He killed the animal with an arrow. The local people told the clan chief what had happened. Anyone who killed a deer then, it鈥檚 the gibbet that awaited him. But the clan chief was told that Donald made an incredible shot with the arrow.
听
听听听听听听听 鈥榃ell,鈥� said the clan chief, 鈥榟e鈥檒l be good in my company.
听听听听听听听 Donald was taken in front of the clan chief. 鈥業鈥檝e heard,鈥� said the old man, 鈥榯hat you killed a deer. But you鈥檒l be forgiven if you remain on my land.鈥�
听
听听听听听听听 鈥業鈥檒l stay,鈥� agreed Donald.
听听听听听听听 He stayed for a while. But he tired of it. He said to the clan chief that he was leaving.
听听听听听听听 鈥業鈥檓 very sorry,鈥� said the clan chief. 鈥業鈥檒l give you more land.鈥�
听
听听听听听听 听鈥業鈥檇 prefer one strip on the side of Loch Treig than all you possess,鈥� said Donald. Donald went to live beside Loch Treig.
听听听听听听听 One day he was on the speckled mountain in the dun corrie. The witch, the hag of the speckled mountain, was living there with her hinds. She would milk the hinds. She had a special hind they called 鈥榯he fair hind鈥�. Donald came.
听听听听听听听 鈥榃hat do you want?鈥� she asked.
听
听听听听听听听 鈥楾he fair one,鈥� said Donald.
听听听听听听听 鈥榊ou鈥檒l not get her,鈥� said she.
听听听听听听听 鈥榊es, I shall,鈥� said he.
听 听听听听听听鈥楴o you won鈥檛,鈥� said she. 鈥楲eave the fair one,鈥� she said, 鈥榓nd I鈥檒l give you any wish.鈥�
听听听听听听听 鈥榃ill you take the nose(s) off the hinds?鈥� he said.
听听听听听听听 鈥榊es,鈥� said the Cailleach.
听听听听听听听 And it鈥檚 said that a hind from that day on never got wind of Donald son of Finlay, the hunter.Broadcast
- Mon 18 Sep 2017 19:00麻豆社 Radio nan G脿idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
