Main content
An Litir Bheag 1074
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir à ireamh 1074. This week's short letter for Gà idhlig learners.
Last on
Sun 14 Dec 2025
13:30
Âé¶¹Éç Radio nan Gà idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1378
Clip
-
An Litir Bheag 1074
Duration: 03:35
An Litir Bheag 1074
Bha mi a’ leughadh dà n à Siorrachd Pheairt anns a bheil a' bhana-bhà rd a’ dèanamh iomradh air rùrachd – foraging. ʼS i Mairearad Ghriogarach a sgrìobh e. Bha Mairearad beò anns an ochdamh agus naoidheamh linn deug.
Thogadh i ann an Garbh-chrìochan Pheairt am measg nan Gà idheal. Bha a h-athair à Brà igh Raineach. Nuair a chaidh i gu foghlam agus dreuchd ann am Baile Pheairt, bha an cianalas oirre – agus sgrìobh i mu dheidhinn. Seo dà rann à aon dà n a sgrìobh i. Èistibh airson nam faclan – dearcan ‘berries’ agus meas ‘fruit’:
Thug mi tamall an toiseach gun sprochd orm no sgìths,Rè an latha ri fuaigheal, gun smuaineach’ air nì,Gus an cual’ mi na dearcan bhith gan reic airson fiach,Ghrad-bhuail e am bheachd-sa, Coire Bhacaidh nam fiadh.
ʼS truagh gun bhith an Leitir Dhubh Lachlainn, ʼs ann a chaisginn mo mhiann,Gheibhte iomadach meas ann, gun neach a’ farraid am prìs;Coire gaolach mo chridh’ am biodh iasg is sitheann gun dìth,Meug is bainne gun airceas, ʼs cha b’ iad na drapagan tì.
Bha Mairearad a’ faighinn dearcan an-asgaidh sna Garbh-chrìochan. Bha i air a tà mailteachadh gun robh daoine a’ pà igheadh air an son ann am Baile Pheairt.
Thà inig an dà n seo gu m’ aire nuair a bha mi a’ leughadh an leabhair a dh’ainmich mi anns an Litir mu dheireadh – Travels in Another Country: A Guide to Gaelic Scotland le Coinneach MacGill-Eain. Tha an leabhar là n fiosrachaidh mu dhualchas nan Gà idheal. Bidh am fiosrachadh feumail do dhuine sam bith a tha a’ frithealadh luchd-turais.
Na chunntas mu Shiorrachd Pheairt, tha Coinneach ag innse dhuinn tòrr mun Ghà idhlig anns an sgìre sin. Tha bà rdachd Mairearad Ghriogarach am measg sin.Â
Tha an t-ùghdar ag innse dhuinn mar a chuala e neach-iùil ag innse do luchd-turais nach robh cà il a b’ fhiach eadar Inbhir Nis agus Peairt. Tha Coinneach còir a’ cur sin ceart!
Nuair a chluinneas sinn daoine a’ dearbhadh aineolas mun Ghà idhlig, faodaidh sinn an stiùireadh chun an leabhair seo. Tha e a’ toirt dhuinn fiosrachadh luachmhor mu dhualchas na Gà idhlig air feadh Alba nan Gà idheal.
Thogadh i ann an Garbh-chrìochan Pheairt am measg nan Gà idheal. Bha a h-athair à Brà igh Raineach. Nuair a chaidh i gu foghlam agus dreuchd ann am Baile Pheairt, bha an cianalas oirre – agus sgrìobh i mu dheidhinn. Seo dà rann à aon dà n a sgrìobh i. Èistibh airson nam faclan – dearcan ‘berries’ agus meas ‘fruit’:
Thug mi tamall an toiseach gun sprochd orm no sgìths,Rè an latha ri fuaigheal, gun smuaineach’ air nì,Gus an cual’ mi na dearcan bhith gan reic airson fiach,Ghrad-bhuail e am bheachd-sa, Coire Bhacaidh nam fiadh.
ʼS truagh gun bhith an Leitir Dhubh Lachlainn, ʼs ann a chaisginn mo mhiann,Gheibhte iomadach meas ann, gun neach a’ farraid am prìs;Coire gaolach mo chridh’ am biodh iasg is sitheann gun dìth,Meug is bainne gun airceas, ʼs cha b’ iad na drapagan tì.
Bha Mairearad a’ faighinn dearcan an-asgaidh sna Garbh-chrìochan. Bha i air a tà mailteachadh gun robh daoine a’ pà igheadh air an son ann am Baile Pheairt.
Thà inig an dà n seo gu m’ aire nuair a bha mi a’ leughadh an leabhair a dh’ainmich mi anns an Litir mu dheireadh – Travels in Another Country: A Guide to Gaelic Scotland le Coinneach MacGill-Eain. Tha an leabhar là n fiosrachaidh mu dhualchas nan Gà idheal. Bidh am fiosrachadh feumail do dhuine sam bith a tha a’ frithealadh luchd-turais.
Na chunntas mu Shiorrachd Pheairt, tha Coinneach ag innse dhuinn tòrr mun Ghà idhlig anns an sgìre sin. Tha bà rdachd Mairearad Ghriogarach am measg sin.Â
Tha an t-ùghdar ag innse dhuinn mar a chuala e neach-iùil ag innse do luchd-turais nach robh cà il a b’ fhiach eadar Inbhir Nis agus Peairt. Tha Coinneach còir a’ cur sin ceart!
Nuair a chluinneas sinn daoine a’ dearbhadh aineolas mun Ghà idhlig, faodaidh sinn an stiùireadh chun an leabhair seo. Tha e a’ toirt dhuinn fiosrachadh luachmhor mu dhualchas na Gà idhlig air feadh Alba nan Gà idheal.
The Little Letter 1074
I was reading a poem from Perthshire in which the poet mentions rùrachd – foraging. It’s Margaret MacGregor that wrote it. Margaret was alive in the 18th and 19th centuries.
She was raised in Highlands among the Gaels. Her father was from the Braes of Rannoch. When she went to education and a profession in the City of Perth, she was homesick – and she wrote about it. Here are two verses from one poem she wrote. Listen for the words – dearcan ‘berries’ and meas ‘f°ù³Ü¾±³Ù’:
Initially I was for a while without dejection or weariness,Sewing all day and thinking of nothing,Until I heard about berries being sold for a price,I suddenly remembered Coire Bhacaidh of the deer.
It’s a shame not to be in Leitir Dhubh Lachlainn,Ìýthat’s where I would quench my desire,Many fruits would be got there, without anybody asking their price;A beloved corrie where fish and venison are plentiful,Whey and milk [are] without scarcity rather than drops of tea.
Margaret was obtaining berries free of charge in the Highlands. She was pained that people were paying for them in Perth.
This poem came to my attention when I was reading the book I mentioned in the last Litir – ‘Travels in Another Country: A Guide to Gaelic Scotland’ by Coinneach Maclean. The book is full of information about the heritage of the Gaels. The information will be useful to anybody who is dealing with tourists.
In his account of Perthshire, Coinneach tells us a lot about Gaelic in that area. Margaret MacGregor’s poetry is among that.
The author tells us how he heard a guide telling tourists there was nothing of value between Inverness and Perth. Coinneach puts that right!
When we hear people demonstrating ignorance about Gaelic, we can direct them to this book. It gives us valuable information about the heritage of Gaelic throughout Gaelic Scotland.
She was raised in Highlands among the Gaels. Her father was from the Braes of Rannoch. When she went to education and a profession in the City of Perth, she was homesick – and she wrote about it. Here are two verses from one poem she wrote. Listen for the words – dearcan ‘berries’ and meas ‘f°ù³Ü¾±³Ù’:
Initially I was for a while without dejection or weariness,Sewing all day and thinking of nothing,Until I heard about berries being sold for a price,I suddenly remembered Coire Bhacaidh of the deer.
It’s a shame not to be in Leitir Dhubh Lachlainn,Ìýthat’s where I would quench my desire,Many fruits would be got there, without anybody asking their price;A beloved corrie where fish and venison are plentiful,Whey and milk [are] without scarcity rather than drops of tea.
Margaret was obtaining berries free of charge in the Highlands. She was pained that people were paying for them in Perth.
This poem came to my attention when I was reading the book I mentioned in the last Litir – ‘Travels in Another Country: A Guide to Gaelic Scotland’ by Coinneach Maclean. The book is full of information about the heritage of the Gaels. The information will be useful to anybody who is dealing with tourists.
In his account of Perthshire, Coinneach tells us a lot about Gaelic in that area. Margaret MacGregor’s poetry is among that.
The author tells us how he heard a guide telling tourists there was nothing of value between Inverness and Perth. Coinneach puts that right!
When we hear people demonstrating ignorance about Gaelic, we can direct them to this book. It gives us valuable information about the heritage of Gaelic throughout Gaelic Scotland.
Broadcast
- Sun 14 Dec 2025 13:30Âé¶¹Éç Radio nan Gà idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
