Main content
An Litir Bheag 1090
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir à ireamh 1090. This week's short letter for Gà idhlig learners.
Last on
Sun 5 Apr 2026
13:30
Âé¶¹Éç Radio nan Gà idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1394
Clip
-
An Litir Bheag 1090
Duration: 03:23
An Litir Bheag 1090
Bha mi ag innse dhuibh mu Mhà iri NicEalair, a bhana-bhà rd Abrach. Bha i a’ fuireach air bòrd soitheach an duine aice airson deich bliadhna. Bha i a’ seòladh fad is farsaing. Chuir i seachad dà bhliadhna, gun aon oidhche air tìr. Thòisich i air sgrìobhadh ann an Gà idhlig agus Beurla. Bha i fìor chomasach mar sgrìobhadair de rosg agus bà rdachd.
Mus do cho-dhùin i dhol a dh’fhuireach air bòrd, bha Mà iri stèidhichte air tìr-mòr fhad ’s a bha Iain, an duine aice, aig muir. Math dh’fhaodte gur e sin a ghluais i gu dà n ainmeil a sgrìobhadh – Am Maraiche ’s a Leannan. Anns a’ chiad rann, ’s e an seòladair a tha a’ bruidhinn. Tha e a’ gabhail fòrladh air tìr. Ach tha a’ mhuir ga tharraing air ais:
O ’s mairg tha ’n-diugh feadh garbhlaich
’S ri falbhan am measg fraoich,
Is gathan grèin gu h-òr-bhuidh
A’ dòrtadh air gach taobh;
Gum b’ fheà rr a bhith air bà rr nan tonn
Air long nan cranna caol,
’S a’ faicinn nan seòl ùra
Ri sùgradh anns a’ ghaoith.
Anns an dà rna rann, tha a leannan ga fhreagairt. Chan eil ise toilichte gum bi esan air falbh am measg nan stuagh:
O, fhleasgaich òig, gur gòrach leam
Do chòmhradh anns an uair,
An fhraoch-bheinn ghorm ga samhlachadh
Ri gleanntan glas a’ chuain;
’S gur tric is adhbhar caoinidh leam
A h-aon dhan tug mi luaidh,
Bhith às mo shealladh fad air falbh
Air bharraibh garbh nan stuagh
Bha grà dh aig Mà iri air a’ Ghà idhealtachd, ach bha i cuideachd measail air Dùn Èideann. Bha a mà thair-chèile a’ ruith taigh-aoigheachd anns a bhaile. Nuair a bha i air fòrladh air tìr, bhiodh Mà iri a’ dol a Dhùn Èideann. An sin, fhuair i eòlas air luchd-labhairt agus luchd-taice na Gà idhlig.Â
Nuair a chaochail a mà thair-chèile, ghabh Mà iri thairis an taigh-aoigheachd. Dh’fhà g i beatha a’ mharaiche air a cùlaibh. Agus dh’fhà g i a beatha mar bhean do dh’Iain air a cùlaibh cuideachd. Cha robh a pòsadh ga toileachadh. Chuir i roimhe fuireach ann an Dùn Èideann agus bith-beò a dhèanamh mar sgrìobhadair is bà rd.
Mus do cho-dhùin i dhol a dh’fhuireach air bòrd, bha Mà iri stèidhichte air tìr-mòr fhad ’s a bha Iain, an duine aice, aig muir. Math dh’fhaodte gur e sin a ghluais i gu dà n ainmeil a sgrìobhadh – Am Maraiche ’s a Leannan. Anns a’ chiad rann, ’s e an seòladair a tha a’ bruidhinn. Tha e a’ gabhail fòrladh air tìr. Ach tha a’ mhuir ga tharraing air ais:
O ’s mairg tha ’n-diugh feadh garbhlaich
’S ri falbhan am measg fraoich,
Is gathan grèin gu h-òr-bhuidh
A’ dòrtadh air gach taobh;
Gum b’ fheà rr a bhith air bà rr nan tonn
Air long nan cranna caol,
’S a’ faicinn nan seòl ùra
Ri sùgradh anns a’ ghaoith.
Anns an dà rna rann, tha a leannan ga fhreagairt. Chan eil ise toilichte gum bi esan air falbh am measg nan stuagh:
O, fhleasgaich òig, gur gòrach leam
Do chòmhradh anns an uair,
An fhraoch-bheinn ghorm ga samhlachadh
Ri gleanntan glas a’ chuain;
’S gur tric is adhbhar caoinidh leam
A h-aon dhan tug mi luaidh,
Bhith às mo shealladh fad air falbh
Air bharraibh garbh nan stuagh
Bha grà dh aig Mà iri air a’ Ghà idhealtachd, ach bha i cuideachd measail air Dùn Èideann. Bha a mà thair-chèile a’ ruith taigh-aoigheachd anns a bhaile. Nuair a bha i air fòrladh air tìr, bhiodh Mà iri a’ dol a Dhùn Èideann. An sin, fhuair i eòlas air luchd-labhairt agus luchd-taice na Gà idhlig.Â
Nuair a chaochail a mà thair-chèile, ghabh Mà iri thairis an taigh-aoigheachd. Dh’fhà g i beatha a’ mharaiche air a cùlaibh. Agus dh’fhà g i a beatha mar bhean do dh’Iain air a cùlaibh cuideachd. Cha robh a pòsadh ga toileachadh. Chuir i roimhe fuireach ann an Dùn Èideann agus bith-beò a dhèanamh mar sgrìobhadair is bà rd.
The Little Letter 1090
I was telling you about Mary MacKellar, the Lochaber poetess. She was living on board her husband’s vessel for ten years. She was sailing to many places. She spent two years without one night on land. She began to write in Gaelic and English. She was extremely competent as a writer of prose and poetry.
Before she decided to go and live on board, Mary was based on the mainland while John, her husband, was at sea. Perhaps it was that that moved her to write a well-known poem – ‘The Mariner and his Sweetheart’. In the first verse, it is the sailor that is speaking. He is taking leave on land. But the sea is calling him back.Â
It’s dismal today to be in rough terrain
And wandering among heather,
With golden shafts of sunlight
Spilling all around;
Better to be on the crests of the waves
On the slim-masted ship,
And seeing the new sails
Making merry in the wind.
In the second verse, his sweetheart replies to him. She is not pleased that he will be away among the waves.
Oh, young man, foolish to meÂ
Is your talk at this time,Â
Comparing the green heathery mountainÂ
To the grey troughs of the ocean;
It is often a reason for me to weepÂ
That the one I love,
Is out of my sight, far away
On the rough crests of the waves.
Mary loved the Highlands, but she was also keen on Edinburgh. Her mother-in-law was running a guest house in the city. When she was on leave on land, Mary would go to Edinburgh. There, she got to know speakers and supporters of Gaelic.
When her mother-in-law died, Mary took over the guest house. She left the life of the mariner behind her. And she left her life as John’s wife behind her also. Her marriage was not pleasing her. She decided to live in Edinburgh and make a living as a writer and poet.
Before she decided to go and live on board, Mary was based on the mainland while John, her husband, was at sea. Perhaps it was that that moved her to write a well-known poem – ‘The Mariner and his Sweetheart’. In the first verse, it is the sailor that is speaking. He is taking leave on land. But the sea is calling him back.Â
It’s dismal today to be in rough terrain
And wandering among heather,
With golden shafts of sunlight
Spilling all around;
Better to be on the crests of the waves
On the slim-masted ship,
And seeing the new sails
Making merry in the wind.
In the second verse, his sweetheart replies to him. She is not pleased that he will be away among the waves.
Oh, young man, foolish to meÂ
Is your talk at this time,Â
Comparing the green heathery mountainÂ
To the grey troughs of the ocean;
It is often a reason for me to weepÂ
That the one I love,
Is out of my sight, far away
On the rough crests of the waves.
Mary loved the Highlands, but she was also keen on Edinburgh. Her mother-in-law was running a guest house in the city. When she was on leave on land, Mary would go to Edinburgh. There, she got to know speakers and supporters of Gaelic.
When her mother-in-law died, Mary took over the guest house. She left the life of the mariner behind her. And she left her life as John’s wife behind her also. Her marriage was not pleasing her. She decided to live in Edinburgh and make a living as a writer and poet.
Broadcast
- Sun 5 Apr 2026 13:30Âé¶¹Éç Radio nan Gà idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
