Main content
An Litir Bheag 1092
Litir Bheag na seachdain sa le Ruairidh MacIlleathain. Litir à ireamh 1092. This week's short letter for Gà idhlig learners.
Last on
Sun 19 Apr 2026
13:30
Âé¶¹Éç Radio nan Gà idheal
More episodes
Previous
Next
![]()
Corresponding Litir
Litir do Luchd-ionnsachaidh 1396
Clip
-
An Litir Bheag 1092
Duration: 03:36
An Litir Bheag 1092
Anns a’ chunntas-sluaigh ann an ochd ceud deug, ochdad ’s a h-aon (1881), chaidh dreuchd Mà iri NicEalair a chlà radh mar ‘Poetess and Litterateur’. Bha i ainmeil, ach bha aice ri bith-beò a dhèanamh. Mar sin, sgrìobh i leabhar-iùil Beurla: ‘Guide to Fort William and Lochaber’. Sgrìobh i alt Gà idhlig, a’ brosnachadh dhaoine gus à rachas-beatha a thoirt a-mach. Agus chuir i ri chèile an leabhran: ‘A Tourist’s Hand-book of Gaelic and English Phrases’. Nochd leabhar aice – Poems and Songs, Gaelic and English – ann an ochd ceud deug is ochdad (1880).
Sgrìobh i ficsean ann am pà ipearan-naidheachd, agus altan mu na Camshronaich ann an Tìm an Òbain. Chaochail i as t-Sultain ochd ceud deug is naochad (1890). Chaidh a tiodhlacadh ann an Cladh Chill Mhà ilidh ann an Loch Abar.
Bu mhath leam innse dhuibh mu phà ipear a sgrìobh i do Chomunn Gà idhlig Inbhir Nis. ’S e an t-ainm a tha air ‘The Sheiling: Its Traditions and Milking Songs’.
 Anns a’ phà ipear, tha Mà iri a’ mìneachadh mar a bha na boireannaich a’ dèanamh ìm agus cà ise air an à irigh. Tha òrain aice a bhiodh na boireannaich a’ seinn ann. Agus tha i ag innse sgeul mu stòl-bleoghainn a bha co-cheangailte ris a’ Phrionnsa Òg, Teà rlach Eideard Stiùbhart.
Chunnaic Mà iri an stòl ann an taigh a caraid, Alasdair MacIlleMhìcheil, ann an Dùn Èideann. Bha e uaireigin ann am bothan-à irigh – saoilidh mi ann an Uibhist. An dèidh Blà r Chùil Lodair, thà inig coigreach a-steach don bhothan far an robh triùir chloinn-nighean. Shuidh e sìos air an stòl. Ghabh e deoch bainne. Cha robh fios aig a’ chloinn-nighean cò bha ann gu an dèidh là imhe.
Nuair a fhuair iad a-mach gur e am Prionnsa a bha ann, bha iad a’ sabaid mu cò ghleidheadh an ‘rìgh-chathair’. Chaill tè de na nigheanan fiacail. Leig an dithis eile leis an nighinn sin an stòl a chumail. Chaidh a ghleidheadh anns an teaghlach aice. Thug cuideigin ann an sliochd na h-ìghne gu Alasdair MacIlleMhìcheil e. Tha an stòl an-diugh ann an Taigh-tasgaidh Taobh an Iar na Gà idhealtachd anns a’ Ghearasdan. Bhiodh Mà iri NicEalair toilichte gu bheil e a-nise anns a’ bhaile anns an do rugadh I.
Sgrìobh i ficsean ann am pà ipearan-naidheachd, agus altan mu na Camshronaich ann an Tìm an Òbain. Chaochail i as t-Sultain ochd ceud deug is naochad (1890). Chaidh a tiodhlacadh ann an Cladh Chill Mhà ilidh ann an Loch Abar.
Bu mhath leam innse dhuibh mu phà ipear a sgrìobh i do Chomunn Gà idhlig Inbhir Nis. ’S e an t-ainm a tha air ‘The Sheiling: Its Traditions and Milking Songs’.
 Anns a’ phà ipear, tha Mà iri a’ mìneachadh mar a bha na boireannaich a’ dèanamh ìm agus cà ise air an à irigh. Tha òrain aice a bhiodh na boireannaich a’ seinn ann. Agus tha i ag innse sgeul mu stòl-bleoghainn a bha co-cheangailte ris a’ Phrionnsa Òg, Teà rlach Eideard Stiùbhart.
Chunnaic Mà iri an stòl ann an taigh a caraid, Alasdair MacIlleMhìcheil, ann an Dùn Èideann. Bha e uaireigin ann am bothan-à irigh – saoilidh mi ann an Uibhist. An dèidh Blà r Chùil Lodair, thà inig coigreach a-steach don bhothan far an robh triùir chloinn-nighean. Shuidh e sìos air an stòl. Ghabh e deoch bainne. Cha robh fios aig a’ chloinn-nighean cò bha ann gu an dèidh là imhe.
Nuair a fhuair iad a-mach gur e am Prionnsa a bha ann, bha iad a’ sabaid mu cò ghleidheadh an ‘rìgh-chathair’. Chaill tè de na nigheanan fiacail. Leig an dithis eile leis an nighinn sin an stòl a chumail. Chaidh a ghleidheadh anns an teaghlach aice. Thug cuideigin ann an sliochd na h-ìghne gu Alasdair MacIlleMhìcheil e. Tha an stòl an-diugh ann an Taigh-tasgaidh Taobh an Iar na Gà idhealtachd anns a’ Ghearasdan. Bhiodh Mà iri NicEalair toilichte gu bheil e a-nise anns a’ bhaile anns an do rugadh I.
The Little Letter 1092
In the census in 1881. Mary MacKellar’s profession was recorded as ‘Poetess and Litterateur’. She was well-known but she had to make a living. Thus, she wrote a guide-book in English: ‘Guide to Fort William and Lochaber’. She wrote a Gaelic article, encouraging people to take out life insurance. And she compiled the booklet: ‘A Tourist’s Hand-book of Gaelic and English Phrases’. Her book – ‘Poems and Songs, Gaelic and English’ – appeared in 1880.
She wrote fiction in newspapers and articles about the Camerons in the Oban Times. She died in September 1890. She was buried in the Kilmallie Cemetery in Lochaber.
I would like to tell you about a paper she wrote for the Gaelic Society of Inverness. It is called ‘The Sheiling: Its Traditions and Milking Songs’.Â
In the paper, Mary explains how the women were making butter and cheese at the shieling. She has songs that the women would sing there. And she tells a story about a milking-stool that was connected to Bonnie Prince Charlie.
Mà iri saw the stool in the house of a friend, Alexander Carmichael, in Edinburgh. It was at one time in a shieling bothy – I reckon in Uist. After the Battle of Culloden, a stranger came into the bothy where there were three girls. He sat down on the stool. He took a drink of milk. The girls didn’t know who it was until afterwards.
When they found out that it was the Prince, they were fighting about who would keep the ‘throne’. One of the girls lost a tooth. The other two allowed that girl to keep the stool. It was retained in her family. One of the girl’s descendants gave it to Alexander Carmichael. The stool is today in the West Highland Museum in Fort William. Mary MacKellar would be pleased that it is now in the town where she was born.
She wrote fiction in newspapers and articles about the Camerons in the Oban Times. She died in September 1890. She was buried in the Kilmallie Cemetery in Lochaber.
I would like to tell you about a paper she wrote for the Gaelic Society of Inverness. It is called ‘The Sheiling: Its Traditions and Milking Songs’.Â
In the paper, Mary explains how the women were making butter and cheese at the shieling. She has songs that the women would sing there. And she tells a story about a milking-stool that was connected to Bonnie Prince Charlie.
Mà iri saw the stool in the house of a friend, Alexander Carmichael, in Edinburgh. It was at one time in a shieling bothy – I reckon in Uist. After the Battle of Culloden, a stranger came into the bothy where there were three girls. He sat down on the stool. He took a drink of milk. The girls didn’t know who it was until afterwards.
When they found out that it was the Prince, they were fighting about who would keep the ‘throne’. One of the girls lost a tooth. The other two allowed that girl to keep the stool. It was retained in her family. One of the girl’s descendants gave it to Alexander Carmichael. The stool is today in the West Highland Museum in Fort William. Mary MacKellar would be pleased that it is now in the town where she was born.
Broadcast
- Sun 19 Apr 2026 13:30Âé¶¹Éç Radio nan Gà idheal
All the letters
Tha gach Litir Bheag an seo / All the Little Letters are here.
Podcast: An Litir Bheag
The Little Letter for Gaelic Learners
An Litir Bheag air LearnGaelic
An Litir Bheag is also on LearnGaelic (with PDFs)
Podcast
-
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.
