Â鶹Éç

20mh linn / Anna Frater

µţĂ °ů»ĺ˛ął¦łó»ĺ - Ar CĂ nan 's ar Clò

DĂ n 2

Tha an dàn seo air a sgrìobhadh mar aon earrann fhada. Chan eil rannan traidiseanta no brisidhean eile ann. Tha cruth àraidh air a tha a' toirt buaidh air mar a leughas sinn e, 's e sin sreath de loidhnichean goirid le aon abairt anns gach loidhne.


Tha na loidhnichean goirid, coltach ri mar a tha daoine a' bruidhinn. Tha seo a' dol leis a' chànan shìmplidh, chòmhraiteach a tha air a chleachdadh. Tha na loidhnichean cuideachd a' cruthachadh ruitheam làidir a tha a' ruith tron dàn air fad. Tha seo a' toirt oirnn cumail ga leughadh agus a' ceangal an dàin ri chèile bho thoiseach gu deireadh.


Tha na loidhnichean goirid a' tarraing ar n-aire gu gach puing fa leth agus cuideachd a' cur barrachd cuideim orra. Uaireannan, ge-tĂ , bidh Anna Frater a' cleachdadh loidhne a tha nas fhaide nan Ă bhaist. Tha seo ri fhaicinn far a bheil rud a tha gu h-Ă raidh cudromach, mar 'aodach trom tiugh a chumadh blĂ th iad' agus 'dathan air an goid bhon bhogha-froise'.


Tha an dàn ag innse mu sheann duine a bha a' dèanamh aodach a bha làidir agus feumail ach nach robh uabhasach fasanta agus mu dhuine òg a thàinig dhan bhaile a dhèanamh aodach a bha tana 's nach cumadh am fuachd a-mach ach a bha tòrr na b' fhasanta, gu h-àraidh ann am beachd na h-òigridh. Chuir daoine an cùl ris an t-seann duine agus an t-seann aodach agus ghabh iad ri na rudan ùra.


Ged a a dh'fhaodadh an seat ìomhaighean seo a bhith na shamhla air iomadh seòrsa suidheachaidh san latha an-diugh, tha e soilleir o thiotal na bàrdachd, 'Ar Cànan 's ar Clò', gur ann mu shuidheachadh na Gàidhlig a tha Frater a' bruidhinn. ('S e suaicheantas a' Chomuinn Ghàidhealaich 'Ar Cànan 's ar Ceòl'.) Chuir daoine an cùl ris a' Ghàidhlig, a' smaoineachadh gun robh a' Bheurla tòrr na b' fheàrr agus mus do thuig iad am mearachd, bha iad ro fhadalach.


Ar Cànan 's ar Clò

  • Bha bodach na mo bhaile
  • aig an robh beairt,
  • agus leis a' bheairt
  • dhèanadh e clò,
  • agus chaidh aodach
  • a dhèanamh den chlò,
  • agus bhiodh na daoine
  • a' cur orra 'n aodaich –
  • aodach tiugh trom a chumadh blĂ th iad.
  • Ach thĂ inig fear eile,
  • fear na b' òige,
  • fear nach buineadhdon bhaile,
  • agus bha beairt Ăąr aige
  • agus snĂ th Ăąr –
  • dathan air an goid bhon bhogha-froise –
  • agus aodach tana, lom,
  • agus Ă ±ô˛ąľ±˛Ô˛Ô, ann am beachd nan daoine.
  • ChĂąm am bodach air
  • leis an t-seann bheairt
  • ach bha na daoine òga
  • a' fanaid air,
  • agus cheannaich iad uile
  • na beairtean Ăą°ů˛ą, agus thòisich iad a' dèanamh
  • nan ł¦±ôòľ±łŮ±đ˛ą˛Ô Ăą°ů˛ą,
  • agus cha robh dragh aca
  • mu dheidhinn a' chlò
  • air beairt a' bhodaich.
  • Ach an dèidh Ăąine
  • thĂ inig an geamhradh
  • agus cha chumadh an t-aodach lom
  • le na snĂ ithtean brèagha
  • agus na dathan soilleir
  • a-mach am fuachd,
  • agus cha robh feum
  • anns na beairtean Ăąra.
  • Lorg iad am bodach
  • agus chunnaic iad a' bheairt,
  • agus chunnaic iad an clò,
  • ach cha b' urrainn dhaibh
  • a' bheairt obrachadh,
  • oir bha i air fĂ s meirgeach
  • agus bha am bodach marbh.

Ar Cànan 's ar Clò

Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to .

Teacsa

Co mu dheidhinn a tha an dĂ n?

Thòisich e le ìomhaigh bho rud a bh' ann an da-rìribh. Bha bodach na mo bhaile a bha a' fuireach air taobh eile an rathaid bhuainn agus b' e breabadair a bh' ann.

Bha aon de mo bhràithrean ag obair dha as dèidh na sgoile, a' lìonadh nan iteachan agus uaireannan nuair nach b' urrainn dhasan a dhol a-null, bhithinn-sa ga dhèanamh. Agus tha tòrr ùine agad airson a bhith a' smaoineachadh nuair a tha thu a' lìonadh iteachain, chan eil mòran eile ri dhèanamh. Agus dìreach thòisich mi a' cnuasacahdh air seo mar ìomhaigh agus cuideachd aig an àm sin, cha robh mi uabhasach dòchasach mun Ghàidhlig san àm ri teachd. Bha mi aig an àm sin a' faireachdainn gu robh mise dhen ghinealach mu dheireadh aig am biodh an cànan.

Agus bha mi mar gum biodh, a' cur dà rud, bha mi a' smaoineachadh gu robh daoine a' coimhead air a' chlò, agus aig an àm bha an Clò Mòr ann an duilgheadas. Agus bha mi a' smaoineachadh gu robh iad mar dhà rud seann-fhasanta le chèile a bha daoine a' caitheamh às gun a bhith a' smaoineachadh gu robh feum annta. Agus mar sin thàinig an ìomhaigh bho rud ann an da-rìribh.

Agus am bodach a bha sin cuideachd, bhiodh esan a' faighinn Gairm agus a h-uile turas a bhiodh fear de na dàin agam ann am Gairm, bhiodh e a-null gu mo mhàthair a' toirt seachad a bheachd is mar sin tha a h-uile càil a' ceangal ri chèile ann an dòigh.

DĂ in Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Anna Frater

Air adhart gu

Beachdan

Â鶹Éç iD

Stiùireadh a’ BhBC

Â鶹Éç © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air lĂ raich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.