Âé¶ąÉç

19mh linn / Iain MacIlleathain

µţĂ °ů»ĺ˛ął¦łó»ĺ - Ă’ran do dh'Ameireaga

Tha argamaid leantainneach a' ruith tron dàn seo a tha am bàrd a' cur tarsainn ann an dòigh shoilleir, làidir ach tha fhaireachdainnean pearsanta fhèin a' tighinn troimhe cuideachd, rud a tha a' neartachadh na bàrdachd gu mòr.


Às dèidh innse mu staid inntinn fhèin (airson notaichean air an seo cliog air Pearsanta), tha MacIlleathain ag innse mun chruadal a choinnich ris fhèin agus an luchd-imrich eile (cliog air Cruadal airson seo). 'S e an teachdaireachd aige – agus prìomh adhbhar an dàin - gun deach am mealladh agus gum bu chòir do Ghàidheil aig an taigh a bhith air am faiceall air sgàth sin (cliog air Mealladh).


Lean na comharran airson a' bhàrdachd a mhìneachadh. Nuair a nì thu sin, theirig air ais agus leugh a' bhàrdachd air fad a-rithist.


Ă’ran do dh'Ameireaga

  • Gu bheil mi am ònrachd sa choille ghruamaich,
  • Mo smuaintean luaineach, cha tog mi fonn:
  • Fhuair mi an t-Ă it' seo an aghaidh nĂ dair,
  • Gun thrèig gach tĂ lant a bha nam cheann;
  • Cha dèan mi òran a chur air dòigh ann,
  • An uair nì mi tòiseachadh bidh mi trom;
  • Chaill mi a' GhĂ idhlig seach mar a b' Ă 'ist dhomh
  • An uair a bha mi san dĂąthaich thall.
  • Chan fhaigh mi m' inntinn leam ann an òrdugh,
  • Ged bha mi eòlach air dèanamh rann;
  • Is e mheudaich bròn dhomh 's a lĂąghdaich sòlas
  • Gun duine còmhla rium a nì rium cainnt;
  • Gach lĂ  is oidhche is gach car a nì mi,
  • Gum bi mi cuimhneachadh anns gach Ă m
  • An tìr a dh'fhĂ g mi tha an taic an t-sĂ ile,
  • Ged tha mi 'n-drast' ann am brĂ ighe ghleann.
  • Chan iongnadh dhòmhsa ged tha mi brònach,
  • Is ann tha mo chòmhnaidh air cĂąl nam beann,
  • Am meadhan fĂ saich air Abhainn BhĂ rnaidh,
  • Gun dad as fheĂ rr na buntĂ ta lom;
  • Mun dèan mi Ă iteach 's mun tog mi bĂ rr ann
  • Is a' choille ghĂ bhaidh chur Ă s a bonn,
  • Le neart mo ghĂ irdein gum bi mi sĂ raichte,
  • Is treis' air fĂ ilinn mum fĂ s a' chlann.
  • Is i seo an dĂąthaich sa bheil an cruadal
  • Gun fhios don t-sluagh a tha tighinn a-nall;
  • Gur h-olc a fhuaras oirnn luchd a' bhuairidh
  • A rinn le an tuaraisgeul ar toirt ann!
  • Ma nì iad buannachd, cha mhair i buan dhaibh;
  • Cha dèan i suas iad, 's chan iongnadh leam,
  • Is gach mallachd truaghain a bhios gan ruagadh
  • Bhon chaidh am fuadach a chur fon ceann.
  • Bidh gealladh lĂ idir ga thoirt an trĂ th sin,
  • Bidh cliĂą an Ă ite ga chur am meud;
  • Bidh iad ag rĂ idhtinn gu bheil bhur cĂ irdean
  • Gu sona sĂ idhbhir gun dad a dh'èis;
  • Gach naidheachd mheallta ga toirt gur n-ionnsaigh-se
  • Feuch an sanntaich sibh dol nan dèidh –
  • Ma thig sibh sĂ bhailt', nuair chì sibh Ă dsan,
  • Chan fheĂ rr na stĂ tachan na sibh fèin.
  • An uair thèid na dròbhairean sin gur n-iarraidh,
  • Is ann leis na breugan a nì iad feum,
  • Gun fhacal fìrinne bhith ga innse,
  • Is an cridh' a' dìteadh na their am beul;
  • Ri cur am fiachaibh gu bheil san tìr seo
  • Gach nì as prìseile tha fon ghrèin –
  • An uair thig sibh innte, gur beag a chì sibh
  • Ach coille dhìreach toirt dhibh an speur.
  • An uair thig an geamhradh is Ă m na DĂąbhlachd,
  • Bidh sneachd a' dlĂąthadh ri cĂąl nan geug,
  • Is gu domhainn dĂąmhail dol thar na glĂąine,
  • Is ge math an triĂąbhsair, cha dèan i feum
  • Gun stocainn dhĂąbailt sa mhocais chlĂądaich
  • Bhios air a dĂąnadh gu dlĂąth le èill:
  • B' e am fasan Ăąr dhuinn a cosg le fionntach
  • Mar chaidh a rĂąsgadh den bhrĂąid an-dè.
  • An uair thig an samhradh 's am mìosa Cèitein,
  • Bidh teas na grèine gam fhĂ gail fann;
  • Gun cuir i spèirid sa h-uile creutair
  • A bhios fo èislean air feadh nan toll;
  • Na mathain bhèisteil, gun dèan iad èirigh
  • Dhol feadh an treud, is gur mòr an call;
  • Is a' chuileag ìneach gu socach puinnseanta
  • Gam lot gu lìonmhor le rinn a lainn.
  • Ge mòr an seanchas a bh' aca an Albainn,
  • Tha a' chĂąis a' dearbhadh nach robh e fìor:
  • Na dolair ghorma, chan fhaic mi falbh iad,
  • Ged bha iad ainmeil a bhith san tìr;
  • Ma nìtear bargain, chan fhaighear airgead,
  • Ged 's èiginn ainmeachadh anns a' phrìs;
  • Ma gheibhear cunnradh air feadh nam bĂąthan,
  • Gam pĂ ighear null e le flĂąr no ìm.
  • Chan fhaigh mi innse dhuibh ann am GhĂ idhlig,
  • Cha dèan mo nĂ dar a chur air dòigh,
  • Gach fios a b' Ă ill leam thoirt do na cĂ irdean
  • San tìr a dh' fhĂ g mi, rinn m' Ă rach òg;
  • Gach aon e leughas e, tuigibh reusan,
  • Is na tugaibh èisteachd do luchd a' bhòst,
  • Na fĂ idhean brèige a bhios gur teumadh,
  • Gun aca spèis dhibh ach dèidh bhur n-òir.
  • Ged bhithinn dìcheallach ann an sgrìobhadh,
  • Gun gabhainn mìosa ris agus còrr
  • Mun cuirinn crìoch air na bheil air m' inntinn
  • Is mun tugainn dhuibh e le cainnt mo bheòil;
  • Tha mulad dìomhair an dèidh mo lìonadh,
  • On is èiginn strìochdadh an seo rim bheò,
  • Aig bheag thoil-inntinn sa choille chruinn seo,
  • Gun duine faighneachd an seinn mi ceòl.
  • Cha b' e sin m' Ă bhaist an tĂąs mo lĂ ithean,
  • Is ann bhithinn rĂ bhartach aig gach bòrd,
  • Gu cridheil sunndach an comann cĂąirteil
  • A' ruith ar n-Ăąine gun chĂąram oirnn;
  • An uair thug mi cĂąl ribh bha mi gur n-ionndrainn,
  • Gun shil mo shĂąilean gu dlĂąth le deòir,
  • Air moch Diardaoin a' dol seach an Caolas
  • Is an long fo h-aodach 's a' ghaoth on chòrs'.

Ă’ran do dh'Ameireaga

Tagh earrann gus fiosrachadh fhaighinn mun bhĂ rdachd


Teacsa

Rinn e ochd pìosan bàrdachd air Tighearna Chola

Rinn e ochd pìosan bàrdachd air Tighearna Chola fhèin, sin Alasdair Ruadh mar a bh' aig na Gàidheil air an còigeamh Tighearna Chola, agus bha oighre aige. Agus nuair a phòs e, rinn e pìos bàrdachd air, agus aon phìos bàrdachd eile air an oighre. Tha e car inntinneach, tha e soilleir nuair a leughas tu na pìosan bàrdachd a rinneadh air oighre Alasdair Ruaidh nach robh Bàrd Thighearna Chola cho buileach cinnteach am biodh an t-oighre a cheart cho taiceil dhan an t-sluagh, agus am biodh e cheart cho taiceil dhan a' chultar 's a bha Tighearna Chola fhèin. Ged 's e bàrdachd molaidh a bh' as an dà phìos bàrdachd, tha rabhadh beag air siud 's an seo ag èirigh.

DĂ in Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Iain MacIlleathain

Air adhart gu

Beachdan

Âé¶ąÉç iD

Stiùireadh a’ BhBC

Copyright © 2015 Âé¶ąÉç. Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air lĂ raich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.