Âé¶¹Éç

Facal Oirbh, Âé¶¹Éç Radio nan Gàidheal, 02 Ã’gmhios 2009

Croitearachd

µþ³Ü²Ô³Ùà³Ù²¹

Cliath

Bhite ag ràdh gur e Clann Raghnaill a thug am buntàta a dh'Uibhist an toiseach, agus dha na h-eileanan. Bha Fionnlagh MacLeòid ag innse gu robh fhathast mìr talmhainn a-staigh air bhàrr nan creag, ann an Àrnol, Leòdhas, a tha air aithneachadh mar an t-àite far an robh iad a' cur a' bhuntàta an toiseach. Cha chuireadh iad idir buntàta anns na lotaichean. Bha e mar gum biodh teich aig daoine roimhe.

Cliath

Bha co-dhiù dà sheòrsa cliath ann, fear sònraichte a shlaodadh each, agus fear na bu lugha a bhiodh daoine a' tobhaigeadh. Bha iad a' cur an iris mum broilleach 's a' coiseachd leis. Obair throm a bh' ann.

Seagal

Bha e na chleachdadh an cuid a dh'àiteachan a bhith a' cur seagal is coirce còmhla ann an àite far an robh buntàta air a bhith, ann am mathachadh a' bhuntàta mar a chante, no ann an atharnach a' bhuntàta. Agus bha cleachdadh ann a bhith a' gearradh an t-seagail gorm, mas abaicheadh e. Air an aon latha, na faigheadh iad latha math, ghearradh iad e gorm is tioram, agus ghocadh iad e an àite leigeil leis abachadh. Bha tòrr a' bharrachd math ann dha beathaichean nan deidheadh a bhuain gorm.

²Ñò¾±²Ô±ð

Caoir

Do dh'iomadh duine tha caoir a' ciallachadh rud fìor thioram, mar pìosan fraoich no pìosan feòir, no fiù 's pìosan rèisg. Bhite ga chleachdadh airson teine a thogail. 'S mathaid gur ann à sin a tha am facal caoran a' tighinn.

²Ñò¾±²Ô±ð

Nuair a bhiodh tu a' rùdhadh no a' togail mhònach agus ga fàgail ann an gàrradh, nuair a dheidheadh tu an uairsin a thogail a' ghàrraidh a bha sin, nam feuchadh tu ris a h-uile fàd a bh' ann a thoirt bho chèile, bha thu a' dèanamh tòrr briseadh air a' mhòine. Air sgàth sin, bhiodh daoine a' togail trì no ceithir a dh'fhàdan a bhiodh ceangailte ri chèile agus gan cuir nan seasamh ann an loidhne ri taobh a chèile 's ga fàgail ceangailte. Ann an Uibhist a Tuath, a rèir coltais, 's e caoir a chante ris an sin.

Calcas

Seo freumhaichean tioram a gheibhte ann am mòine bhàn.

Bhathas a' cleachdadh calcas nuair a bhite a' togail bhàtaichean is eathraichean airson a bhith ga chuir eadar nam bùird. Chante gu robhas a' calcadh eathar.

±Ê±ôò¾±³Ù±ð²¹²Ô

Bha cuimhne aig Iain MacIlleathain air plòitean mar mòine thioram, aotrom, shoilleir. Bhite a' taghadh seo agus ga roiligeadh ann am pàipear-naidheachd airson seòrsa de thoitean a dhèanamh.

Âé¶¹Éç iD

Stiùireadh a’ BhBC

Âé¶¹Éç © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.