Â鶹Éç

Dòmhnall Dòmhnallach (Dòmhnall Shàim)

Rugadh Dòmhnall Dòmhnallach, Dòmhnall Shomhairle Ruairidh Dhòmhnaill Eòghainn, neo Dòmhnall Shàim, mar as eòlaiche daoine air, ann am Mànais ann am Bàigh na Hearadh, air 10 Samhain, 1930. B' ann à Baile Raghnaill, Uibhist a Tuath, a thàinig na Dòmhnallaich a Mhànais, a dh'obair air a' cheilp.

B' i Màiri NicLeòid, Màiri Dhòmhnaill Ruaidh Aonghais, a mhàthair agus 's ann à Leòdhas a bha a cuideachd air tighinn bho thùs. Bha a shinn-sinn-seanair, Ruairidh Bàn, air tighinn do na Hearadh na dhròbhair. Bha triùir anns an teaghlach. Chaochail Calum, a bha fuireach ann am Manchester airson iomadh bliadhna, ann an 2009, agus tha Sarah a' fuireach ann an Inbhir Moireasdan.

Chaidh Dòmhnall do Bhun-sgoil Mhànais ach, nuair a bha e sia bliadhna gu leth a dh'aois, ghluais an teaghlach gu Horgabost, air a' Mhachaire, air 28 Cèitean, 1937. Ghluais mòran aig nach robh fearann bho na Bàigh aig an àm seo, gu talamh nas fheàrr air taobh an iar Na Hearadh. Chaidh Dòmhnall an uair sin gu Bun-sgoil Sgarastaidh.

Ged a bha Dòmhnall math anns an sgoil, samhail a' mhòr-chuid eile na shuidheachadh aig am àm seo, cha d' fhuair e cothrom a dhol air adhart le foghlam. An dèidh an sgoil fhàgail, bha e ag obair anns a' ghàrradh aig Loidse nam Buirgh airson bliadhna gu leth. Bha e fad trì no ceithir a bhliadhnaichean an dèidh sin ag obair aig Comunn Chroitearan na Hearadh, a' dèanamh pàtrain agus a' deilbh chlòitean.

Ann an 1950 chaidh e gu sgeamaichean a' Hydro ann an Canaich, an Inbhir Moireasdan agus an Inbhir Garadh. Anns na bliadhnaichean mus do phòs e, bha e airson còig sèasanan ann an sreath a chèile a' cìobaireachd ann an Eilean Phabaigh, ann an Caolas na Hearadh, aig àm breith nan uan.

Phòs Dòmhnall agus Màiri Mhoireasdan, nighean Iain Sheonaidh, à Cràgo, ann an 1963 agus tha triùir nighean aca. Tha Ciorstaidh Màiri pòsta ann an Scalpaigh; tha Morag Anna pòsta ann am Barraigh agus tha Jo a' fuireach ann an Inbhir Nis.

An dèidh tilleadh bho sgeamaichean a' Hydro bha Dòmhnall airson dusan bliadhna ag obair aig Comhairle Inbhir Nis, a' dèiligeadh ris an drochaid-tomhais ann an cuaraidh Cheann an Òra. An dèidh sin, agus gus an do leig e dheth a dhreuchd, bha e an sàs ann an obair ceàirde anns an Òb.

Bha ùidh aige bho 's cuimhne leis ann an eachdraidh, dualchas agus òrain Na Hearadh agus chan eil duine cho fiosrach ris air na cuspairean sin anns an eilean an-diugh. Bha ceòl anns an teaghlach agus bha guth seinn math dha-rìribh aig a mhàthair.