Âé¶¹Éç

Explore the Âé¶¹Éç
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Âé¶¹Éç Cymru'r Byd - Creu Cenedl

Âé¶¹Éç Homepage
»Hanes
Cofio Cymru
Cymru ar yr Awyr
Taith yr Iaith
Canrif o Brifwyl

Âé¶¹Éç Cymru'r Byd
Chwaraeon

Y Tywydd
Pobol y Cwm
Adolygiadau
C2
Llais Llên
Tramor
Gemau
E-gardiau
Radio Cymru
Âé¶¹Éç Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
Ìý

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Ìý

Twf y Wladwriaeth Gymreig Clawdd Offa
Clawdd Offa

Gosod ffiniau Cymru

Rhwng 650 a 750 y mae’r Saeson yn cryfhau eu gafael ar y gwastadeddau. Hyd yn oed yn yr Alban y mae’r rhan fwyaf o’r teyrnasoedd Brythoneg neu Gymreig yn nwylo’r Saeson. Ond cyn i hynny ddigwydd y mae’r ardaloedd hyn yn cynhyrchu’r llenyddiaeth Gymraeg gyntaf sydd wedi goroesi. Y mae lluoedd y Saeson yn gwasgu’n arbennig o galed ar Bowys. Y mae cerddi Heledd yn farwnad wych i helbulon y deyrnas. Erbyn cyrraedd mynyddoedd Cymru y mae’r Saeson yn dechrau blino. Y mae Offa, Brenin Mercia yn synhwyro hynny. Tua’r flwyddyn 780 y mae’n gorchymyn codi amddiffynfa yn ymestyn o fôr i fôr, Clawdd Offa, adeiladwaith rhyfeddol yn ail hanner y milflwyddiant Cristnogol cyntaf ym Mhrydain, aeth ymhell tuag at bennu ffiniau Cymru.

Yr anogaeth i uno
Helmed o'r oes EinglsacsonaiddEfallai bod Clawdd Offa yn dihuno ymwybyddiaeth y Cymry o’u cenedligrwydd. O fewn cenhedlaeth o godi’r clawdd y mae rhan helaethaf o’r wlad o dan reolaeth un dyn, Rhodri Brenin Gwynedd. Erbyn ei farw yn 877 yr oedd Powys a Seisyllwg ( i bob pwrpas Ceredigion a Chaerfyrddin yn ddiweddarach) yn rhan o’i deyrnas. Ond mae undod y Gogledd a Seisyllwg yn chwalu ar ei farw, ond daw uno eto dan arweiniad ei wyr, Hywel (a fu farw yn 950). Y mae ef hefyd yn teyrnasu dros Ddyfed a Brycheiniog. Dyfed, Seisyllwg a Brycheiniog o hyn allan fyddai’r Deheubarth. Y mae’r uno yn cyrraedd ei benllanw o dan un o’i ddisgynyddion, Gruffudd ap Llywelyn, Erbyn 1057 y mae wedi uno Cymru gyfan.

Ymlaen - tudalen nesaf


Penawdau:

Tudalen cartref
Cyfnodau hanesyddol
  1. Cymru a'r Rhufeiniaid

  2. Twf y Wladwriaeth Gymreig
    Tud 1, Tud 2, Tud 3,

  3. Yr Eglwys Geltaidd yng Nghymru
  4. Dyfodiad y Normaniaid
  5. Tywysogaeth Cymru
  6. Diwedd annibyniaeth Cymru
  7. Cymdeithas a diwylliant Cymru yn yr Oesoedd Canol
  8. Gwrthryfel Owain Glyndwr
  9. Dyfodiad y Tuduriaid a'r Ddeddf Uno
  10. Y Diwygiad Protestannaidd
  11. Cymdeithas a Gwleidyddiaeth Cymru yn y Cyfnod Modern Cynnar
  12. Diwylliant a Chrefydd Cymru yn y Cyfnod Modern Cynnar
  13. Y Chwyldro Diwydiannol
  14. Capel ac Eglwys
  15. Twf Democratiaeth
  16. Twf Ymwybyddiaeth Genedlaethol
  17. Twf y Blaid Lafur
  18. Y Rhyfel a'r Dirwasgiad
  19. Cymdeithas Newydd
  20. Cenedl Newydd
Âé¶¹Éç
© MM
Ìý Ìý


About the Âé¶¹Éç | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy