Â鶹Éç

Ă’rain Ă bhachdais

Le Tormod Caimbeul

ł§±ôĂ ľ±˛ÔłŮ±đ!
Nuair a thig e chun na deoch làidir, gheibh thu àbhachdas gu leòr anns na h-òrain Ghàidhlig. 'S i uaireannan air a moladh 's uaireannan air a dì-mholadh.
Seo fear a bhiodh againn aig Bliadhn' Ùr agus aig Bliadhn' Aost ann am Bothan Dhail:

Chan òl mi rim mhaireann i
Deoch mhallaicht' tha i grĂ ineil
An t-ainm a bh' oirr' gun mheall e mi
'S e bh' ann ach uisge bĂ is dhomh
Chan òl mi rim mhaireann i.

Polais dhubh ri marcachd
'S ag amharc orm air fĂ ire
'S mi 'g rĂ dha ris gach lamp-post
A thighinn faisg 's gun toirinn lĂ mh orr'
Chan òl mi rim mhaireann i.

An staidhre thug i lĂąths asam
Mo ghlĂąinean 's gun iad lĂ idir
An steapa mar a dhìrinn dhith
Gun tuitinn trì na h-àite
Chan òl mi rim mhaireann i.

Bha sausages na madainnÂ…maidne??
Aig a' chaillich anns an lardar
'S gun thòisich mi gan ithe
'S gun iad bruich ach mar a bha iad
Chan òl mi rim mhaireann i.

'S e fear a' ghuail a dhĂąisg mi
'S e ri dĂądadh leis an lĂ raidh
'S ma chaidh e far na dh'òrdaich mi
Bidh ròstadh aig a chnàmhan
Chan òl mi rim mhaireann i.

Bhiodh an deoch lĂ idir air a moladh le feadhainn mar Iain Lom:

"A bhean leasaich an stòp dhuinn
Is lìon an cupa le sòlas
Mas e branndaidh no beòir e
Tha mi toileach a h-òl"

…'s ge b' e branndaidh no beòir e, bhiodh e na b'fheàrr dhut a stopadh sìos. Mur a b' urrainn dhut, cha bhiodh diofar leis ged a thuiteadh an t-sùil asad air a' bhòrd. Chuireadh Hearach gu cùl na còmhla thu:
"Suidhidh sinn a-mhĂ in gu socair
'S glaodhaidh sinn air lĂ n a' bhotail
'S òlaidh sinn gu sunndach deoch dheth
Ge b' e cosg gun tig e dhuinn"

Agus b' ann aig a' bhòrd a thilleadh a' mhiann 's a' chiall gu Calum a' Ghlinne:

"Nam bithinn ag òl
Mu bhòrd na dibhe
'S gum faicinn mo mhiann
'S mo chiall a' tighinn
'S e 'n cupan beag donn
Thogadh fonn air mo chridhe
'S cha tugainn mo bhriathar
Nach iarrainn e rithist
Mo chailin donn òg."

Fear eile a bhiodh sinn a' seinn, le Donnchadh BĂ n, 's e:

"Alasdair nan stòp ann an Sràid a' Chùil,
Sin an duine còir air a bheil mo rùn
Alasdair nan Stòp ann an Sràid a' Chùil.

Nuair a thèid mi Ghlaschu
'S taitneach leam bhith 'g òl
Ann an taigh mo charaid
Alasdair nan Stòp."

An taigh anns an d'fhuair mac na bànrigh am branndaidh ri òl, b' e sin an Taigh-òsta a' Chrùin ann an Steòrnabhagh - far an do choinnich Duncan Dods uair ris a' Phiseag à Ceòs, agus far an do gheall e dha an cuilean a thrèanaigeadh:

"Dè? ars' esan, a th' agad ri òl
An gabh thu tè ruma, tè bheag no tè mhòr
Tha mis' anns an dachaigh bh' aig m'athair an Ceòs
Caoraich is airgead gu leòr agam.
Ma-thĂ , tha mi 'n dĂąil
Gun gabh sinn tè mhòr

Nuair chaidh esan dhachaigh
Bha car math na cheann
Dol a-mach air an doras
Oidhche mhath, dh'èigh e rium
Chì mi thu fhathast 's bidh 'n cuilean air sreang
'S cuimhnich gun gheall thu dhomh thrèanaigeadh
Ma-thĂ , tha mi 'n dĂąil
Cuilean fear Cheòis."